---

UYDU HABERLEŞMESİ VE TÜRKİYE’DE UYGULAMASI
1.GİRİŞ:
Uydular aracılığı ile iletim bütün dünya ülkelerinin günlük kavramları arasındadır. Başlangıçta genel yayın sistemlerinin aksaması durumunda yedek parca olarak düşünülen uydu çevrimleri bugün geleneksel yayın zincirlerini ve yayın ağlarının yerlerini zorlamaktadır . Gelecekte uyduların asıl yükü taşıyacağını, geleneksel sistemlerinin yedekte bekleyeceğini görmek hiç de zor değildir.
İlk uydu 4 Ekim 1957 günü atılan Rusların SPUTNIK1 uydusudur. Bunu 3 Kasım 1957 de SPUTNIK 2 ve 31 Ocak 1958 de amerikalıların EXPLORER ‘ları takip etti. Birkaç yıl sonra 28 Eylül 1962 de NASA/KANADA yapımı “ALOUTTE 1”, 15 aralık 1964 de NASA/İTALYA yapımı “SAN MARCO 1”, 26 nisan 1962 de NASA/UK yapımı uydular yörüngelere konuldu . Özet olarak 1957-1977 arasındaki 20 yılda uzaya fırlatılan yaklaşık 2230 uydunun 1163’ü SSCB’ye, 853’ü ABD’ye ve 232 uydu da değişik ülkelere aittir.
İlerleyen yıllarda dünya çevresindeki uzayda, büyük bir menzil dahilinde haberleşme , deney ve gözetleme amacıyla hem askari hem de ticari alanda değişik şekil ve büyüklüklerde uydular yerlerini aldılar.
Bugün için uydu ile iletişim geleneksel iletilşimden daha ucuz olmayabilir ama daha pahalı da değildir. Orta vadede , bugün birim üretim niteliğinde uydu üretimleri çoğaldıkça , deneyim ve bilgi birikimi arttıkça ve fırlatma teknikleri geliştikçe sistemlerin ucuzlayacağı açıktır. Geleneksel yayıncılık yöntemi ile hizmet açığı hep büyümek zorundadır.
Oysa uydu yayıncılığında bu sorunların bir kısmı doğal olarak çözülmüş ,bir kısmı önerilen öçzümlerde uygulama aşamasına gelmiştir.
Orta vadede telefon, teleks, faksimile haberleşme, sayısal bilgi akışı stereo radyo yayıncılığı ve televizyon yayıncılığı alanlarında bizleri bekleyen yenilik ve gelişmelerin iletişim uyduları aracalığı ile gerçekleşeceğini artık biliyoruz.
Early Bird’den bu yana uyduların kapasiteleri iki yüz kere arttı. Uydu maliyetleri bin kat azaldı.Ilk günlerin 30 metre çapındaki yer istasyonlarına karşılık bugün 3 metrelik terminaller kullanılıyor.

TÜRKİYEDE UYDU ÇALIŞMALARI:

Türkiyede Eutelsat ve İntelsat kuruluşlarının üyeidir.Bu nedenle her iki kuruluşun toplantılarında delegeler bulundurmaktadır.
TRT kurumu Avrupa Yayın Birliği (EBU) ile olan haber trafiğini radyo sistemlerinin yanı sıra ECS-F2 uydusundanda yararlanarak yürütmektedir. Yurdumuzda İntelsat ve ECS(Eutelsat) ile uydu bağlantıları ve uydu haberleşme işletmeciliğini PTT’nin görev ve sorumluluk kapsamına girmektedir. PTT’nin Gölbaşı yer istasyonu tesislerinde İntelsat’ın 1 derece batı 66 derece batı ve Eutelsatın 7 derece batı ve 13 derece doğu uydularına çevrili dev antenler kuruludur.Türkiyenin iletişim uyduları ile bağlantıları bu tesis aracılığı ile gerçekleşektedir.
Türkiye’de bugün için bir DBS projesi üzerinde durulmamaktadır. Oysa Türkiye’nin diğer avrupa ülkeleri gibi DBS yörünge konumlarını belirlemiştir.
Buna göre 5 derece doğu boylamının Clark kuşağı ile kesiştiği konum Türkiye’nin DBS yayınlarını yapabileceği nokta olarak tutanaklara geçmiştir.
Türküye 5 derece doğu yörünge konumunu Güney Kıbrıs, Danimarka,Finlandiya,Yunanistan,İrlanda ,İsveç ve Norveç ile paylaşmaktadır.
Bilindiği gibi bu konumu paylaşan İsveç, Norveç ile Finlandiya TELE-X projesi ile uzayda yerlerini almaya hazırlanıyorlar.Türkiyede aynı konumu paylaşan diğer ülkelerle ortak bir DBS uydusu fırlatabilir.
Türkiye gibi geniţ bir yüzölçümüne sahip bir ülkenin DBS yayınları ile tüm yayın alanına çok güçlü sdinyaller göndermesi olasıdır. Türkiye’nin DBS için tahsis edilen 5 derece doğu azimutu diğer ülkelerin uzaydaki konumlarına göre daha şanslıdır. Bu azimuttan yapılacak DBS yayınlarını 60-90 cm çapında anten kullanarak almak mümkün olacaktır. 5 derecelik azimut İstanbul’da 36.6 derece Ankara’da 29.5 derece ve Kars’da 22 derece yükseklik açısı gerekyirmektedir. Böylelikle yeryüzünden gelen mikrodalga düzeyinde ki görüntüler yayını etkilemeyeceklerdir.
Uydu teknolojisi ile iletişim Türkiye’ye yeni bir boyut getirmiştir.Bu boyut çağdaş iletişimin hızıdır. Bugün yurdun herhangi bir yerinden yurda yayın yapma ve bunu çok kısa bir zamanda gerçekleştirme olanağına sahibiz.Radyo ve TV yayınları hedeflerinde TV yayınlarının çok kanalda ve net izlenir hale getirileceği belirtilmiş ,ilke ve politika bölümünde bu uıgulamanın uydu teknolojisinden yararlanarak gerçekliştirileceği açıklanmıştır.Haberleşme hedefleri arasında ikinçi uydu haberleşme yer istasyonu da yer almaktadır.

UYDULARIN SINIFLANDIILMASI:

Uydular yörüngelrine ve amaçlarına göre sınıflara ayrılırlar. Yörüngeleri açısından 3’e ayrılırlar.
1.Alçak yörüngeli uydular
2.Geastasyoner yörüngeli uydular
3.Özel yörüngeli uydular


1.Alçak Yörüngeli Uydular:

---

---

teşekkürler.....

---

Başa dön