---

gazi üniversitesi
teknik eğitim fakültesi
dc/dc konvertörler

özet

elektrik sistemlerinde bir yüke giden elektriksel gücün kontrol edilmesi gerekir. bunun yapılması verimli bir biçimde olmaktadır.
gücün kontrol edilme yollarından birisi bir gerilim seviyesinden başka bir gerilim seviyesine güç dönüştürme işlemidir. alternatif akımda (aa) dönüştürme işlemi transformatörlerle verimli olarak yapılmaktadır. fakat transformatörler doğru akım (dc/dc) güç dönüşümü için kullanılmaz. bu tezde dc-dc konvertörlerin yük akımı ve gerilimine göre incelenmesi amaçlanmıştır. ancak incelemenin büyük bir bölümü anahtarlama modlu çalışan ve gerçekleştirdiği işlem açısından beş gruba ayırabileceğimiz. dc-dc konvertör çeşitlerine ayrılmıştır.
gücün dc/dc dönüşümünün verimli olarak yapılabilmesi için anahtar mod konvertörlerine ihtiyaç vardır. güç konvertörleri, reaktif elemanlar ve anahtarlardan meydana gelir. çalışma prensibi devrede kullanılan anahtarların iletim ve kesim sürelerinin ayarlanması ile yapılır. yükü besleyen gerilim frekansı büyük değerlerde ise pratik olarak yüke kesintisiz dc güç aktarımı mümkün olur. bu tür konvertölerin tatmin edici işletimi, reaktif elemanların uygun konfigürasyona ve uygun anahtarlama metotlarına bağlıdır.





özet....................................................................................................................................ıı
abstract........................................................................................................................ııı
içindekiler....................................................................................................................ıv

şekil listesi..................................................................................................................vıı

semboller........................................................................................................................x
bölüm 1...............................................................................................................................1
1.giriş...................................................................................................................................1
bölüm 2...............................................................................................................................4
2.dc-dc konvertörlerin sınıflandırılması..................................................4
2.1 akım ve gerilimin akış yönüne konvertörler................................................4
2.1.1 a sınıfı konvertör..........................................................................................4
2.1.2 b sınıfı konvertör...........................................................................................5
2.1.3 c sınıfı konvertör...........................................................................................6
2.1.4 d sınıfı konvertör..........................................................................................7
2.1.5 e sınıfı konvertör..........................................................................................7
2.2 gerçekleştirdiği işlem açısından konvertörler............................................................8
2.2.1düşürücü konvertör........................................................................................8
2.2.1.1 sürekli akım durumu......................................................................11
2.2.1.2 sürekli iletim ile kesintili iletim arasındaki sınır..........................12

2.2.1.3 kesintili iletim durumu...................................................................13
2.2.1.3.1 giriş geriliminin sabit olduğu kesintili iletim durumu....13
2.2.1.3.2 sabit vo değerli olduğu kesintili iletim durumu.............15
2.2.1.3.3 çıkış gerilimindeki bozulmalar..........................................17
2.2.2 yükseltici konvertör.....................................................................................18
2.2.2.1 sürekli iletim durumu......................................................................19
2.2.2.2 sürekli ve süreksiz iletim arasında sınır.........................................20
2.2.2.3 süreksiz iletim durumu....................................................................21
2.2.2.4 parazit yapıcı (sinyal bozucu) elemanların etkisi 24
2.2.2.5 çıkış gerilimi dalgacığı 25
2.2.3 düşürücü – yükseltici (buck-boost) konvertör..........................................26
2.2.3.1 sürekli iletim durumu 27
2.2.3.2. sürekli ve süreksiz iletim arasındaki sınır. 28
2.2.3.2. sürekli ve süreksiz iletim arasındaki sınır.............. 29
2.2.3.4 parazit yapıcı elemanların etkisi.....................................................31
2.2.3.5 çıkış gerilim dalgacığı ....................................................................31
2.2.4 cuk dc – dc konvertör 33
2.2.5 tam köprü (full-bridge) dc-dc konvertör 36
2.2.5.1 iki kutuplu gerilim anahtarlamalı pwm 39
2.2.5.2 tek kutuplu gerilim anahtarlamalı pwm 41
2.2.3 dc-dc konvertörlerin karşılaştırılması.....................................................43
bölüm 3.............................................................................................................................45
3. manyetık kuplajlı kıyıcılar............................................................................45
3.1 flyback konvertör....................................................................................................45
3.1.1 devre analizi................................................................................................46
3.1.2 sürekli akım durumu 48
3.1.3. kapasitör gerilindeki dalgacık 49
3.2. forward konvertör 50
3.2.1. devre analizi 51
3.2.2 sürekli akım durumu 54
3.2.3 kapasitör gerilimindeki dalgacık................................................................54
bölüm 4.............................................................................................................................55
trıstörlü konvertör devreleri 55
4.1 darbe-yolverici konvertörler...................................................................................55
4.2 darbe yolvericili üç tristörlü konvertör................................................................57
4.3 darbe rezonanslı konvertörler 59
sonuç ve değerledirme..........................................................................................62
kaynaklar.....................................................................................................................63
özgeçmiş..........................................................................................................................64

---