---

Enerji otomasyonu (SCADA) hakkında geniş bilgi
umarım faydalı olur.

-----------------
GĐRĐS:
Kalkınmakta olan ülkemizde daha hızlı bir gelisme sağlanabilmesi için enerji
ihtiyacının tam, zamanında ve ucuz karsılanması ve en önemlisi mevcut enerjinin en tasarruflu
sekilde kullanılması büyük önem tasımaktadır. Artan elektrik enerjisi taleplerinin karsılanması
için büyük yatırım maliyetlerine, ileri teknolojiye ve yetismis insan gücüne ihtiyaç vardır.
Standartlara uygun olmayan malzemelerin kullanılmasından veya teknolojiden yeterince
faydalanılmamasından doğan kayıpların bedeli, tüketici tarafından ödendiği gibi can ve mal
güvenliği açısından da büyük tehlikeler doğurmaktadır. Bu riskleri ve kayıpları asgariye
indirmek ve enerji sarfiyatını en optimum seviyede tutmak vazgeçilmez hedef olmustur. Bu
hedefi gerçeklestirmenin en etkili yolu; elektrik enerjisinin üretildiği, iletildiği, dağıtıldığı ve
tüketildiği tüm elektrik tesislerinde, dağıtım ve iletim sisteminin kontrol altında tutulduğu ve en
uygun senaryoya göre kumanda edildiği, enerji parametrelerinin izlenip sistemin takip altına
alındığı otomasyon sistemleri kurmaktır.
Kapsamlı ve entegre bir veri tabanlı kontrol ve gözetleme sistemi sayesinde, bir tesise
ait tüm ekipmanlarından kontrolünden üretim planlamasına, çevre kontrol ünitelerinden
yardımcı isletmelere kadar tüm birimlerin otomatik kontrolü ve gözetlenmesi sağlanabilir. Bu
çalısmada; elektrik dağıtım sistemlerine SCADA uygulamasının nasıl yapılacağı ve sonuçları
ortaya koyulmaya çalısılmıstır. Bu tür sistemler "scalable" özelliklerinden dolayı değisik
isletmelerin tüm kontrol ihtiyaçlarını kademeli olarak gerçeklestirmeye izin vermektedir.
SCADA SĐSTEMĐNĐN YAPISI
SCADA esas olarak üç bölümden olusur:
1. Remote Terminal Unit (Uzak Uç Birim): Veri toplama ve kontrol uç birimlerini olusturan
sistemlerdir.
2. Communication System (Đletisim Sistemi): Bir bölgede baska bir bölgeye karsılıklı olarak,
veri veya haberin gönderilmesini sağlayan sistemlerdir.
3. Master Terminal Unit (Kontrol Merkezi Sistemi): Genis bir coğrafi alana yayılmıs tesislerin,
bilgisayar esaslı bir yapıyla uzaktan kontrol edildiği izlendiği ve yönetildiği yer olarak
tanımlanabilir.
SCADA SĐSTEMĐNĐN KAPSAMI
SCADA Sisteminde asıl amaç, alt istasyonlardaki sinyalleri ve ölçüm değerlerini bir
kumanda ve kontrol merkezinde toplamak, istasyonların kumandasını bu merkezden
gerçeklestirerek zamandan ve personelden tasarruf yapmaktır.
SCADA Sistemi elektrik dağıtım tesislerine uygulandığında trafo merkezinde yer alan
kesici, ayırıcı ve kademe değistiriciler kontrol edilebilir. Röle durum bilgileri, bara gerilimi,
fider ve trafo aktif reaktif güçleri, fider akımları trafo sıcaklığı gibi ölçüm değerleri, fider
boyunca yer alan arıza seziciler ve ayırıcıların durumları SCADA Merkezinden gözlenebilir.
Bu veriler değerlendirilerek trafo merkezindeki kesici, ayırıcı, kademe değistirici, röle ayarları
ve fider ayırıcıları SCADA merkezinden kontrol edilebilir. Olay dizisi kaydı, enerji ve fider
verileri toplanarak, periyodik veri saklama ve raporlama da SCADA merkezi tarafından
sağlanabilir. Elektrik dağıtım SCADA Sistemi tasarlanması asamasında

---