---

1. GİRİŞ
Enerji, günümüzde tüm dünya ülkelerinin en başta gelen sorunları arasındadır. Bunun en
önemli nedenleri nüfus artışı, sanayileşme ve yaşam standartlarının yükselmesi olarak
gösterilmektedir.
Tüm dünyada hızlı bir artış gösteren enerji gereksiniminin büyük bir kısmı, bir süre daha fosil
yakıtlar ve hidrolik enerji ile karşılanabilecektir. Fosil yakıtların kısa bir dönemde tükenmesi
ve bir süre sonra bunların yerini yeni enerji kaynaklarının alması beklenmektedir. Son yıllarda
bütün ülkeler yeni enerji kaynaklarının geliştirilmesine özen göstermektedir.
Jeotermal enerji; yer kabuğunun çeşitli derinliklerinde birikmiş ısının oluşturduğu, sıcaklığı
sürekli 200 den fazla olan ve çevresindeki normal yer altı ve yer üstü sularına oranla daha
fazla erimiş mineral, çeşitli tuzlar ve gazlar içerebilen sıcaklık su ve buhar olarak
tanımlanabilir.
Yerkabuğunun derinliklerinde var olan bu ısı kaynağı, henüz soğumasını tamamlamamış bir
mağma kütlesi veya genç bir volkanizma ile ilgilidir. Yerkabuğunun kırık ve çatlaklarından
derinlere süzülen meteorik sular bu ısı kaynağıyla ısıtıldıktan ve mineralce zenginleştikten
sonra yoğunluk farkı ve basınç nedeni ile yükselirler. Bu sıcak akışkan yerkabuğunun sığ
derinliklerinde (I100-4000m), üzerinde geçirimsiz örtü kayalar bulunan, gözenekli ve
geçirimli hazne kayalarda toplanır.
Şekil 1 jeotermal
kaynakların oluşumu
Hidrotermal sistem olarak bilinen bu sistemde, akışkan, kırıklar aracılığı ile yeryüzüne
ulaşarak termal kaynakları oluşturur; ya da sondajlarla çıkartılarak ekonomik kullanıma
dönüştürülür. Herhangi bir akışkan içermemesine rağmen bazı teknik yöntemlerle ısısından
yararlanılan, yerin derinliklerindeki “sıcak kuru kayalar” da jeotermal enerji kaynağı olarak
nitelendirile bilinir.
Jeotermal akışkanı oluşturan sular, meteorik ve jüvenil kökenli veya her ikisinin çeşitli
oranlarda karışım ile oluştuklarından, yerkabuğundaki hazneler sürekli olarak beslenmekte ve
kaynak yenilene bilmektedir. Beslenmedeki mevsimsel ve yıllık değişimlerin genellikle etkisi
olmakla birlikte pratikte, beslenmenin üzerinde bir tüketim olmadıkça jeotermal kaynakların
tükenmesi söz konusu değildir.
2. JEOTERMAL ENERJİNİN KULLANIMI
İlk çağlardan yakın geçmişe kadar sadece sağlık amacıyla kullanılan jeotermal enerjiden
günümüze, ya doğrudan ısıtma, ya da başka enerji türlerine dönüştürülerek yararlanılmaktadır.
20. yy. başına kadar sağlık ve yiyecekleri pişirme amacıyla yaralanılan jeotermal kaynakların
kullanım alanları, gelişen teknolojiye bağlı olarak günümüzde çok yaygınlaşmış ve
çeşitlenmiştir. Bunların başında elektrik üretimi, ısıtmacılık ve endüstrideki çeşitli kullanımlar
gelmektedir.
2.1 Elektrik Üretimi

---