---

açıklamalar...............................................................................................................iv
giriş .................................................................................................................................1
öğrenme faaliyeti-1 .................................................................................................3
1. dc generatörler ve motorlar .......................................................................3
1.1. doğru akım üretim esasları 3
1.2. indüklenmiş gerilimin güç etkileri 6
1.3. dc generatörlerin çalışma esasları 7
1.4. generatörlerde komütasyon kutbu ve dengeleme sargısının kullanımı 8
1.5. dc generatörlerin yapısı ve çeşitleri 10
1.6. dc generatörlerin çalışması 11
1.6.1. dışarıdan uyartımlı şönt generatör .................................................................13
1.6.2. kendinden uyartımlı şönt generatör................................................................13
1.6.3. kompunt generatör..........................................................................................15
1.6.4. seri generatör ..................................................................................................16
1.6.5. dc generatörlerde gerilim ve polarite miktarının denetimi ............................16
1.6.6. dc generatörlerde arıza giderme ...................................................................16
1.7. dc motor ve parçaları 18
1.7.1. endüvi .............................................................................................................18
1.7.2. gövde ..............................................................................................................18
1.7.3. fırçalar ve donanımları....................................................................................19
1.7.4. motor yan kapakları .......................................................................................19
1.8. dc motorun çalışma esasları 20
1.9. dc motor çeşitleri 21
1.9.1. doğal mıknatıslı (permanent-magnet) motorların çalışması ............................21
1.9.2. seri, paralel ve bileşik sargılı dc motorların çalışması ..................................21
1.9.3. fırçasız dc motorlar .......................................................................................22
1.10. dc motorların mekanik özellikleri 23
1.11. dc motorların istenme (seçilme) oranı ve verimleri 23
1.12. dc motorun yönünü değiştirme basamakları 23
1.13. dc motorun hız denetimi 24
1.14. dc motor kayıp çeşitleri 25
1.14.1. bakır kayıpları...............................................................................................25
1.14.2. demir kayıpları .............................................................................................25
1.14.3. rüzgar ve sürtünme kayıpları........................................................................25
uygulama faaliyeti 26
ölçme ve değerlendirme 28
performans değerlendirme 29
öğrenme faaliyeti-2 ...............................................................................................31
2. endüstriyel dc motorlar ...............................................................................31
2.1. endüstriyel uygulamalarda kullanılan dc motorların çalışma özellikleri ve
üstünlükleri 31
2.2. dc motorlarda arıza tespiti 32
2.3. dc motor denetleyicilerinin çalışması 35
uygulama faaliyeti 37
ölçme ve değerlendirme 38
3. ac motorlar...........................................................................................................39
3.1. üç faz gerilimin karakteristikleri 39
3.2. üç faz motor parçaları 40
3.2.1. stator ...............................................................................................................40
3.2.2. rotor................................................................................................................40
3.2.3. motor yan kapakları .......................................................................................43
3.3. ac endüksiyon motorunun çalışması 43
3.3.1. rotorda indüklenen akım................................................................................43
3.4. motor bağlantıları 43
3.4.1. tork hızı ve beygir (hp) gücü için .................................................................43
3.4.2. dönüş yönünü değiştirmek için ......................................................................45
3.4.3. gerilim değişimi için.......................................................................................45
3.4.4. hız değişimi için.............................................................................................45
3.5. motor bilgi levhaları 46
3.6. üç fazlı senkron motorlar 48
3.7. ac tek fazlı motorlar 48
3.8. tek fazlı motor parçaları 49
3.8.1. stator ...............................................................................................................49
3.8.2. klemens (terminal) bağlantısı.........................................................................49
3.8.3. rotor ve yan kapaklar.....................................................................................49
3.8.4. merkezkaç anahtarı .........................................................................................49
3.8.5. aşırı akım rölesi ............................................................................................49
3.9. tek fazlı motorların hızını ve gerilimini değiştirme 50
3.10. tek fazlı motorun başlangıç torkunu artırma 50
3.11. küçük (kesirli) güçlü motorlar 50
3.11.1. küçük (kesirli) güçlü motorların çalışma karakteristikleri ...........................51
3.12. yardımcı sargılı bir fazlı motorlar 51
3.12.1. zıt emk (elektromotor kuvvet) ....................................................................52
3.12.2. kullanım alanları (uygulamalar) ...................................................................52
3.13. yardımcı sargılı kalkış kondansatörlü bir fazlı motorlar 52
3.13.1. elektrik diyagramı.........................................................................................52
3.13.2. çift hız veya çift gerilim kullanımı için motor bağlantısı............................53
3.13.3. devir yönü değiştirme ..................................................................................53
3.13.4. kullanım alanları (uygulamalar) ...................................................................53
3.13.5. akım rölesinin çalışması ..............................................................................53
3.14. yardımcı sargılı kalkış ve daimi kondansatörlü bir fazlı motorlar 54
3.14.1. potansiyel rölesinin kullanımı ......................................................................54
3.15. yardımcı sargılı daimi kondansatörlü bir fazlı motorlar 54
3.15.1. hız değiştirme...............................................................................................55
3.15.2. gerilim değiştirme.........................................................................................55
3.15.3. devir yönü değiştirme ..................................................................................55
3.16. gölge (ek) kutuplu motorlar 55
3.17. repülsiyon motorlar 56
3.18. üç fazlı ve bir fazlı motorlarda arıza giderme 58
3.18.1. enerji uygulandığında motorun dönmemesi..................................................58
3.18.2. enerji uygulandığında rotorun dönmemesi (inilti)........................................58
uygulama faaliyeti 59
ölçme ve değerlendirme 61
performans değerlendirme 62
öğrenme faliyeti-4..................................................................................................64
4. ac generatörler..................................................................................................64
4.1. ac generatörlerin çalışması 64
4.2. statordaki ac gerilim 68
4.3. üç faz gerilim üretme 68
4.4. generatörlerin bakımı ve arıza giderme 71
uygulama faaliyeti 74
ölçme ve değerlendirme 77
modül değerlendirme...........................................................................................78
cevap anahtarları .................................................................................................80
kaynaklar..................................................................................................................81

---