---

arkadas lar gunumuzde kompanzasyon olayı gitgide onem kazanmaktadır oranlar gitgide dusmektedır bende sizin gibi değerli meslektaşlarımın bu konudaki problemlerinizi anlatacağı ve cozum bulucagı bir başlık acmak ıstedim cunku kompanzasyon olayı artık cok daha onem kazanmaktadır bu başlık altında sorunlarınızı soyler ve paylasırsanız bu konuda diğer arkadaslarda faydalanır diye dusundum yalnız daha cok yasanmıs ornekler vererek bu olay hakkında konusursak daha yararlı olacagı kanısındayım

---

---

kompanzasyon oranları

kompanzasyon sistemlerinde kullanılan diğer beyinlerden ferklı olarak entes rg312c beyin kulanın tavsiye ederim harika bir cihaz yapmışlar hem mono hemde trifaze kompanzasyonu aynı sistemde tek beyin yapıyor ben bu cihazı çok kullandım hiç problem yaşamadım fiyatı diğerlerine göre pahalı ama insanı mutlu ediyor çünkü oranları mikro işlemci denetiminde yapıyor
tabi bu cihaz dengesiz yükler için uygun dengeli yüklere gerek yok

---

Başa dön

---

Harmonikli şebekelerde kompanzasyon ve ceza hakkında

Arkadaşlar,
Kompanzasyon sisteminizde reaktör yoksa ve şebekenizde motor sürücüleri kullanıyorsanız, (ya da başka harmonik kaynakları) sisteminizde bazı problemler yaşama ihtimaliniz var. Kullanılan reaktif güç kontrol röleleri cos'fi ye bakarken dijital elektrik sayaçlarımız power faktöre bakıyor. Yani rölemiz üzerinde 0,98 okurken aslında harmonikler nedeni ile reaktif/aktif oranımız 0,2'den fazla olabilir. Konu ile ilgili bana gönderilen bir makalenin ilgili bölümünü sizlerle paylaşmak istiyorum. Bu detay reaktif ceza oranı 0,2' indirilinceye kadar benim de dikkatimi çekmemişti.

**********
Enerji dağıtım sistemlerinde temel şebeke frekansındaki akım ile gerilim arasındaki faz
farkını ibaret eden büyüklüğü “cos fi “ denir ve bu değer bir endüstriyel hattın enerji
aldığı üreticiye ödeyeceği reaktif güç bedelini belirler .
Döner telli konvansiyonel elektrik sayaçları ile faturalandırma yapan sistemlerde durum
yukarıda bahsedildiği gibidir. Ancak son yıllarda kanunla da zorunlu olan dijital
sayaçlara geçilmesi ile bu durum farklılık göstermiştir. Zira dijital sayaçlarda güç
faktörü ile bilinen yukarıdaki değerin hesaplanması için sadece temel şebeke
frekansındaki akım ve gerilim arasındaki açıya bakılmaz , harmonik denilen diğer
freakanslardaki akım ve gerilimin etkisi de göz önüne alınır . Buna “Power Factor “
denir.

Kısaca power factor , cos j değerinden farklı olarak , harmonikler dahil olan akım ile
harmonikler dahil olan gerilim arasındaki faz farkıdır. Bu iki değer arasında harmonikli
ortamlarda aşağıdaki formül kadar bir fark oluşur.
PF = m . cos j (7)
m = 1 / 1 + ( THD(I) )2 (8)
Örnek olarak ile dijital sayaç kullanan ve şebekesinde THD(I) =%30 seviyelerinde
harmonik akımı olan bir tüketici cos j = 0,96 değerine sahipken ;
m = 1 / 1 + (0,3)2 = 0.917
PF = 0,917 . 0.96 = 0,88 değerinde bir güç faktörüne sahip olacaktır.
**********

---

Başa dön

---

Kompanzasyon arızalarının en önemli sebepleri şunlar olabilir.
1-Akım trafoları çok büyük çevirme oranlı olarak seçilmiş olabilir.
2-Akım trafosu normal seçilmiş olmasına rağmen,sistem düşük güçte çalışıyor olabilir.
3-Seçilmiş olan kompanzasyon rölesinin,minimum çalışma akımı yüksek olabilir.Bu durumda,1. ve 2. maddede belirttiğim
faktörler gibi,rölenin görev yapması zorlaşır.
4- Akım referansının tek fazdan alındığı sistemlerde;
a) akımların faz açısının farklı olması durumunda,kompanzasyonun fazla veya eksik gelmesi,
b)Bu tip sistemlerde,sigortaların tek kutuplu kullanılması halinde,rölenin bağlı olduğu faza denk gelen kondansatör sigor-
talarından birisinin atması durumunda kompanzasyon yapmak sorun olabilir.O nedenle,sigortaların bağlı olduğu noktadaki kısa devre kesme gücü gözönüne alınarak C karakteristikli grup atomat olarak seçilmesine özen gösterilmelidir.
5-Kompanzasyon yapılacak tesisinin iyi tanınarak,uygulamanın ona göre yapılması gerekir.
a)Sistem harmonikli ise,çözümün harmonik filtreli,
b)Sistemde,devreye hızlı girip/çıkan alıcılar var ise,tristör uygulamalı kompanzasyon ( Tek fazlı veya 3 fazlı ),
c)Sistemdeki yük dağılımı farklı ise,gereğinde tek fazlı kondansatör de devreye alabilen röleli kompanzasyon,
d)Kullanılacak rölenin minimum çalışma akımının küçük olanının seçilmesi,
gibi tedbirlerin baştan gözden geçirilmemiş olması.
6-Kondansatör beslemelerinin,akım trafosundan önce alınmış olması.
7-Devrede bulunan UPS ve elektronik balastlı aydınlamaların ( bazıları kapasitif karakteristikli olabiliyor ) dikkate alınma-
ması.
Kompanzasyon yapılacak sistemin karakterini tam bilmeden yapılacak kompanzasyonun,etkili olma şansı çok düşüktür.Bu
nedenle,sistemde kullanılacak rölenin,analizör özellikleri de taşıyan bir röle seçilmesi halinde, olası problemleri yorumlamak
daha kolay olacaktır.Ayrıca,bazı işletmeler,kompanzasyon sisteminin kondisyonunu uzaktan izlemek istiyor olabilir.Bu du-
rumda röleyi ona uygun olarak seçmek gerekebilir.
Kompanzasyon sisteminin harmonik filtreli yapılması gerektiğinde,bu çözümü anahtar teslimi bir iş gibi düşünerek,bu işi iyi
yaptığı düşünülen firmaya yaptırmak en uygunudur.
2008 yılı başından itibaren uygulamaya konulan sınırlar arasındaki değerlere uyabilmek için,kullaılan malzemelerin de çok
kaliteli ( özel kompanzasyon kontaktörlü,kaliteli kondansatörlü vs. ) olduğu uygun uygulamalı çözüm üretme zorunluluğu
bulunmaktadır.Kompanzasyon konusu,faz-nötür al götür konusu değildir.Ypılan hatanın bedeli en geç 1 ay sonra önümüze
gelir.
Umarım,az da olsa faydalı olabilmişimdir.

---

Başa dön

---

Fahri hocam yine söylenecek olanları söylemiş üstüne söylenecek başka söz yok.bende ufaskta olsa şunu ekleyeyim. harmonikli sistemlerde kompanzasyonu devamlı takip etmek gerekli kontaktörler bozulabilir, kondansatörler bozulabilir

---

Başa dön