---

Yol Aydınlatması hakkında herşeyin bulunduğu bir projedir. Ben A aldım umarım sizinde işinize yarar. Çok uğraştım bu bilgileri başka yerden toplamanız çok zor...

------------------
İÇİNDEKİLER
Sayfa
1. YOL AYDINLATMASI İLE İLGİLİ GENEL KAVRAMLAR VE TANIMLAR 1
1.1 Yol Aydınlatmasının Amacı: 1
1.2 Yol Aydınlatması ile İlgili Kavramlar 2
1.2.1 Düzlemsel Açı ve Uzay Açı: 2
1.2.2 Aydınlık Düzeyi (E): 3
1.2.2.1 Noktasal Aydınlık Düzeyi: 3
1.2.2.2 Noktasal Düşey Aydınlık Düzeyi: 4
1.2.3 Işık Akısı 4
1.2.4 Işık Şiddeti (I) 5
1.2.5 Parıltı (L) 5
1.2.6 Düzgünlük 6
1.2.6.1 Aydınlık düzeyi düzgünlüğü 6
1.2.6.2 Parıltı düzeyi düzgünlüğü: 6
Ortalama parıltı düzgünlüğü: 7
Boyuna parıltı düzgünlüğü: 7
1.2.7 Çevreleme Oranı 7
1.2.8 Kamaşma 8
1.2.8.1 Psikolojik kamaşma: 8
1.2.8.2 Fizyolojik kamaşma: 10
Bağıl Eşik Artışı: 11
2. ARMATÜRLER 12
2.1 Işık Dağılım Yüzeyi 12
2.1.1 A Düzlemleri: 13
2.1.2 B Düzlemleri: 13
2.1.3 C Düzlemleri: 14
2.2 Armatürlerin Sınıflandırılması 14
2.2.1 Yayılım derecesine göre armatürlerin sınıflandırılması 14
2.2.2 Saçılım derecesine göre armatürlerin sınıflandırılması 15
2.2.3 Kamaşma derecesine göre armatürlerin sınıflandırılması 17
2.3 Işık Kayıp Faktörünün Belirlenmesi (IKF) 19
2.4 Bakım faktörü(BF) 19
2.5 Işık akısı azalması (IAA) 20
2.6 Armatür kirlenmesinden dolayı ışık azalması (AKDA) 20
2.6.1 Lambaların ömründen dolayı oluşan azalma 22
2.7 Armatür faktörü (AF) 22
3. YOL AYDINLATMASI HESAP YÖNTEMLERİ VE YOL TİPLERİ 23
3.1 Aydınlık Düzeyi Kriteri 23
3.1.1 Bağıl eş-aydınlık diyagramları kullanılarak bir noktanın aydınlık düzeyinin hesaplanması 23
3.1.2 Noktasal aydınlatma formülü kullanılarak bir noktanın aydınlık düzeyinin hesaplanması 25
3.1.3 Matematiksel yöntemle ortalama aydınlık düzeyinin hesaplanması 26
3.1.4 Verim eğrilerini kullanarak ortalama aydınlık düzeyinin hesaplanması 26
3.2 Parıltı Kriteri 29
3.2.1 Bağıl- eş-parıltı diyagramları kullanılarak bir noktanın parıltısının hesaplanması 29
3.2.2 Noktasal hesaplama yöntemi ile bir noktanın parıltısının hesaplanması 31
3.2.3 Matematiksel yöntem ile ortalama yol parıltısının hesaplanması 32
3.2.4 Verim eğrileri kullanılarak ortalama yol parıltısının hesaplanması 33
3.3 Yol Tipleri 34
3.3.1 Yol yüzeylerinin yansıtma özelliklerinin belirlenmesi 38
3.3.2 Yol yüzeylerinin sınıflandırılması 39
3.3.3 Yol tiplerinin yaklaşık olarak belirlenmesi 43
3.4 Yol ile İlgili Tanımlar ve Aydınlatma Düzenekleri 44
3.4.1 Yol ile ilgili genel tanımlar 44
3.4.2 Aydınlatma düzenekleri 45
3.4.2.1 Gidiş-geliş yolları 45
Tek taraflı düzenek: 45
Kaydırılmış düzenek: 45
Karşılıklı düzenek: 46
Enine askı düzeni: 46
3.4.2.2 Ekspres ve otoyollar 47
Refüjde çift konsollu düzenek: 47
Refüjde çift konsollu karşılıklı düzenek: 47
Refüjde boyuna askı düzeni: 48
3.4.3 Yol Aydınlatmasında Hesap Alanı ve Gözlemci Yerinin Belirlenmesi 49
3.4.3.1 Hesap alanının belirlenmesi 49
3.4.3.2 Hesaplamaya katılacak armatürlerin belirlenmesi 49
3.4.3.3 Hesap noktalarının belirlenmesi 50
3.4.3.4 Gözlemci yerinin belirlenmesi 51
4. YOL AYDINLATMASI TASARIM HESAPLARI 53
4.1 Yolun Yansıtma Özellikleri 54
4.2 Hesap Alanı 56
4.3 Parıltı Yönteminin Kalite Kriterleri 58
4.3.1.1 Yol Üzerinde Bir Noktanın Parıltısı 58
4.3.1.2 Yolun Ortalama Parıltısı (L0) 60
4.3.1.3 Parıltının Ortalama Düzgünlüğü (U0) 60
4.3.1.4 Parıltının Boyuna Düzgünlüğü (U1) 60
4.3.1.5 Bağıl Parıltı Eşiği Artışı (TI) 61
4.3.1.6 Çevre Aydınlatma Oranı (SR) 62
4.3.1.7 Görsel Kılavuzlama 63
4.4 Görülebilirlik Kavramı 63
4.4.1.1 Tarihçe 64
4.4.1.2 Adrian Modeli ve Görülebilirlik Düzeyi (VL) 67
4.4.1.3 Küçük Cisim Görülebilirliği (STV) 71
4.4.1.4 Yol Aydınlatması Tasarımında Görülebilirlik 72
4.5 Kalite Kriterlerinin Sağlanması Gereken Değerler 75
4.5.1 Yol Aydınlatma Sınıfları ve Tanımları 76
4.5.2 Önerilen Değerler 77
5. YOL AYDINLATMASI TESİSATLARINDA GÖRÜLEBİLİRLİK FAKTÖRÜNÜN HESAPLANMASI 82
5.1 Kritik Cisim 82
5.2 Görülebilirlik Düzeyi 83
5.2.1 Mutlak parıltı farkının hesaplanması 84
5.2.2 Mutlak parıltı farkı eşiğinin hesaplanması 84
5.2.3 Görülebilirlik düzeyine etki eden faktörler 87
5.2.3.1 Gözlem süresinin mutlak parıltı farkı eşiğine olan etkisinin hesaplanması 88
5.2.3.2 Negatif ve pozitif cisim kontrast değerlerinin mutlak parıltı farkı eşiğine etkisinin hesaplanması 89
5.2.3.3 Sürücü yaşının mutlak parıltı farkı eşiğine etkisinin hesaplanması 90
5.3 Küçük Cisimlerin Görülebilirliği (KCG) 91
5.4 Görülebilirlik Endeksi 92
5.4.1 Bağıl kontrast duyarlığı (BKD) 92
5.4.2 Fizyolojik kamaşma faktörü (FKF) 93
5.4.3 Geçici adaptasyon faktörü (GAF) 94
5.5 Görülebilirlik Düzeyi ve Görülebilirlik Endeksinin Karşılaştırılması 94
5.6 Görsel Performans ve Görülebilirlik İlişkisi 94
5.7 Görülebilirlik Düzeyi Değerleri 96
6. YOL AYDINLATMASI İLE İLGİLİ STANDARTLAR VE ÖNERİLER 99
6.1 CIE ÖNERİLERİ 99
6.1.1 Parıltı Yöntemine Göre Öneriler 100
6.1.2 Görülebilirlik Yöntemine Göre Öneriler 101
6.2 Kuzey Amerika Standardı 102
6.2.1 Aydınlık Düzeyi Yöntemine Göre Öneriler 102
6.2.2 Parıltı Yöntemine Göre Öneriler 103
6.2.3 Küçük Cisimlerin Görülebilirliği İçin Öneriler 104
6.3 İngiltere Standardı 105
KAYNAKLAR 106


1. YOL AYDINLATMASI İLE İLGİLİ GENEL KAVRAMLAR VE TANIMLAR
1.1 Yol Aydınlatmasının Amacı:

Teknolojinin gelişmesi ve kişilerin karayolu ulaşımına olan güveninin artmasıyla birlikte, karayolu trafiğinde de önemli artışlar görülmektedir. Günümüzde trafik güvenliği ve konforu açısından yol aydınlatmasının gerekliliği artık kabul edilmiş bir konudur. İyi ve kaliteli bir yol aydınlatmasından, araçların geceleri de emniyetli çabuk ve konforlu bir şekilde hareket etmelerini sağlayan görüş koşullarını yerine getirmesi beklenir.
Yol aydınlatmasının temel amacı, geceleri hızlı, doğru ve konforlu bir görüş sağlamaktır. Yapılan aydınlatma ile tüm kullanıcılar için önemli olan, yolun

---