---

Arkadaşlar şu anda tesislere bağlanan yeni tip elektrik sayaçları,endüktif ve kapasitif var(volt amper reaktif i) hesaplarken,cos phi yi mi,yoksa güç faktörünü mü kullanıyor?.(bilmiyenlere açıklıyalım yani sadece akım ve gerilim arası faz farkı ile mi yoksa güç oranları yolu ile mi hesaplıyor)
Bu konuyu bilen arkadaşlardan yanıt bekliyorum...

---

---

Arkadaşlar,
Kompanzasyon sisteminizde reaktör yoksa ve şebekenizde motor sürücüleri kullanıyorsanız, (ya da başka harmonik kaynakları) sisteminizde bazı problemler yaşama ihtimaliniz var. Kullanılan reaktif güç kontrol röleleri cos'fi ye bakarken dijital elektrik sayaçlarımız power faktöre bakıyor. Yani rölemiz üzerinde 0,98 okurken aslında harmonikler nedeni ile reaktif/aktif oranımız 0,2'den fazla olabilir. Konu ile ilgili bana gönderilen bir makalenin ilgili bölümünü sizlerle paylaşmak istiyorum. Bu detay reaktif ceza oranı 0,2' indirilinceye kadar benim de dikkatimi çekmemişti.

**********
Enerji dağıtım sistemlerinde temel şebeke frekansındaki akım ile gerilim arasındaki faz
farkını ibaret eden büyüklüğü “cos fi “ denir ve bu değer bir endüstriyel hattın enerji
aldığı üreticiye ödeyeceği reaktif güç bedelini belirler .
Döner telli konvansiyonel elektrik sayaçları ile faturalandırma yapan sistemlerde durum
yukarıda bahsedildiği gibidir. Ancak son yıllarda kanunla da zorunlu olan dijital
sayaçlara geçilmesi ile bu durum farklılık göstermiştir. Zira dijital sayaçlarda güç
faktörü ile bilinen yukarıdaki değerin hesaplanması için sadece temel şebeke
frekansındaki akım ve gerilim arasındaki açıya bakılmaz , harmonik denilen diğer
freakanslardaki akım ve gerilimin etkisi de göz önüne alınır . Buna “Power Factor “
denir.

Kısaca power factor , cos j değerinden farklı olarak , harmonikler dahil olan akım ile
harmonikler dahil olan gerilim arasındaki faz farkıdır. Bu iki değer arasında harmonikli
ortamlarda aşağıdaki formül kadar bir fark oluşur.
PF = m . cos j (7)
m = 1 / 1 + ( THD(I) )2 (8)
Örnek olarak ile dijital sayaç kullanan ve şebekesinde THD(I) =%30 seviyelerinde
harmonik akımı olan bir tüketici cos j = 0,96 değerine sahipken ;
m = 1 / 1 + (0,3)2 = 0.917
PF = 0,917 . 0.96 = 0,88 değerinde bir güç faktörüne sahip olacaktır.

---

Başa dön

---

Elekrtonik sayaç bulunan tesislerde kompanzasyon daha önem kazanmaktadır,harmoniğe dikkat etmek gerekmekte bu tip sayaçlarda oran 2-3 puan değişmektedir,power factor önemli

---

Başa dön

---

Yukarıda yapılan açıklamada bir noktaya dikkat çekmek için cosfi ile power factor sanki farklı şeylermiş gibi gösterilmiş... Ancak cosfi=güç faktörü olduğunu hepimiz biliriz. cosfi esasında bir yük empedansının reaktif bileşenenin aktif bileşenine oranının arctan tının cosinüsüdür. yani bir sistemde gerilim fazörü ile akım fazörü arasındaki açı farkı =yük empedansının açısıdır, ve bu açının cosinüsü=güç faktörüdür. Harmoniklerin etkisine gelince...Harmonik yaratan yükler lineer olmayan yüklerdir. Bu yükler sistemin akım dalga formunu bozarlar. Bozuk dalga formunda temel bileşen+diğer harmoniklerin etkisi vardır. Şimdi siz güç faktörü diye gerilim fazörü ile akım fazörünün temel bileşeni arasındaki açının cosinüsünü alırsanız harmoniklerin etkisini dikkate almamış olursunuz. Oysaki özellikle ilk 3-4 harmonik güç faktörüne belli bir etkide bulunuyordur. Dolayısyla böyle sistemlerde harmonik filtre kullanılarak hata payı azaltılabilir. Sonuç olarak bence güç faktörü her zaman =cosfi dir.yani harmoniklerin etkisini yansıtmak güç faktörünün adını da tanımına da değiştirmez.

---

Başa dön

---

ferhatnusret kardeş konuyu şöyle özetlersek daha doğru olur.Yük sinüzoidal akım çekiyorsa senin tanımın doğru yani güç faktörü=cosphi cosphi den kastımız akım ile gerilim arası açı.
Bu iş 2 yöntemden biri ile çözülür.

1-Akım ile gerilim arası faz farkını ölçersin.
2-aktif güc/sanal güç oranını bulursun.

Her ikiside sinüsoidal akım çeken yüklerde ayni değeri verir.
Ama sorunu sinisoidal akım çekmeyen yükler oluşturuyor.Örneğin klasik tüm doğrultma devreleri,smps ler,elektronik balastlar,hız kontrollar,ups ler,tristörlü doğrultucular.
Bu saydıklarımda akım ve gerilim arası faz farkından hesap edersen ortaya 1 çıkıyor ama güç oranlarından yola çıkarsan sonuç 1 olmuyor.

Altaki yazı bu konuyu iyi aydınlatıyor.
Başlık şöyle -Eğer güç faktörünün sadece cosphi olduğunu düşünüyorsanız tekrar düşünün-

http://www.st.com/stonline/books/pdf/docs/4042.pdf

---

Başa dön

---

üstad tamam olayın içinde 2 tane açı var, ben de iki açının toplam etkisine cosfi diyeceğim ama trigonometri kurallarına uyduramadım, teşekkürler...

---

Başa dön

---

Arkadaşlar yukarıda da arkadaşların dediği gibi güç faktörü = cos fi dir.Kompanzasyon ise gerilim ile akım arasındaki faz farkının düşürülmesiyle olur ( yukarıda da söylendiği gibi) burada gerilim sabit alınır ve akımla oynanarak yapılır.Eğer sistem harmonikli ise Bu akıma I dersek I = Isistem +Iharmonik olarak bulunur. harmonik akımlarının da etkisini pasif ve aktif filtreler ile düşürebiliriz. En çok kullanılan ve maliyeti az olanda pasif filtredir ve bunun içinde reaktörler kullanılır.Ayrıca unutmayınızki akım harmonikleriö eğer %3 ün üzerinde ise tehlike arz eder gerilim harmonikleri ise %5 in üzerinde ise o sistemde tehlike vardır denir.

---

Başa dön

---

Bildiğim kadarıyla açıklamaya çalışayım. Elektronik sayaçlarda ölçüm (aslında hesap) tamamen programda kullanılan hesaplama formülü ile bulunur. Çeşitli firmalar da farklı hesaplama yöntemleri kullanarak sayaçlarını programlamışlardır. "Bu ne yaman çelişki" diye bende çok düşündüm ama bu böyle. (muhatap TEDAŞ) Ölçüm sistemleri hemen hemen aynı fakat hesaplama yöntemleri özellikle reaktifte değişebiliyor.

Bu durumda cos yada PF kullanan var, harmonikleri dikkate alan var, almayan var yada falanca harmoniğe kadar dikkate alan var..... diyebiliriz. (köhler, makel ama özellikle ABB farklı)

Bu açıklama için şu anda aklıma gelen en iyi izahat kompanzasyon konusunun Türkiyedeki uzman kuruluşlarından entes firmasının ürün kataloglarında yazdığı reaktif enerji hesaplama yöntemi ayarı hanesidir.

Entes firması da ürettiği rolelerde sayaç ile senkronize sonuçlar elde edebilmek için böyle bir seçenek koymak durumunda kalmıştır. (Başka firmalarda da var) Entes'in Web sitesinden RG12-CS kullanma talimatını indirip 15 sayfadaki 3.7.c deki Reaktif Enerji Hesaplama Yöntemi konusu incelenirse daha iyi anlaşılır sanırım.

---

Başa dön

---

yeni nesil sayaçların tamamı cosq değil power factor'e gore olcum yapmaktadır. dolayısıyla yenı nesıl sayacların kullanıldıgı yerlerde cogunlukla harmonık proplemlerı bas gostermektedir. cunku pf=1/(1+thd(ı)2)*cosq dır.

---

Başa dön

---

Edremit arkadaş -yenı nesıl sayacların kullanıldıgı yerlerde cogunlukla harmonık proplemlerı bas gostermektedir.- yazmışsın bu yazı ne demek?.Sayaçla harmonik arasında ne ilişki var ki.....

---

Başa dön