---

Elektriğin “Dahi”si

Bilim ve Ütopya, Mart 2000
19. yy’dan 20.yy’a girerken degisen dünyamiz ve Tesla
19. yy’dan 20.yy’a girerken en önemli degisim burjuva devrimlerinin yarattigi toplumsal ortam sayesinde gelisen bilim ve ardindan gelen teknolojik devrimlerle yasandi. Sanayi devrimi, buharli makinalarin icadi ve çok kisa bir süre sonra elektrikli motorlar derken arabalar, uçaklar ve uzay araçlari. 19.yy’a kadar ki dünyanin bu yüzyilin ikinci yarisindan sonra nasil muazzam bir teknolojik degisiklik yasadigini gösteren güzel bir örnek vardir. M.Ö. 7.yy larda Odysseia’nin gemilerinin hizi yelkenle gittiklerinde saatte 3 mil kadardir. 6-4. yy larda ise bu hiz ancak 3 kat artirilabilmistir. Denizcilikde önemli gelismelerin yasandigi 16.yy da ise günlük hiz 2 bin sene öncesinden ancak 40 mil fazladir. Ancak buharli gemilerle birlikte ulasimin hizi muazzam derecede artmistir. Artik niceliksel degil niteliksel bir degisimden söz edilmektedir. Ve 19.yy in sonlarinda telgraf ve radyonun icadiyla ulasim ve iletisimin yollari birbirinden ayrilmi?, dünya bugün iddia edildigi bir “global köy” olma rotasina girmistir. Mekanlarin uzakligi iletisimde “önem”ini yitirmistir.
1900’ün baslarinda daha ilk uçus denemeleri yapilirken insanoglu bundan sadece 50-60 yil sonra uzaya çikmaya baslamis, 1969 yilinda Ay’a ayak basmistir. Tüm insanlik tarihine baktigimizda bu büyük degisimler çaginin yasanmasini saglayan, burjuva devrimleri ve ardindan bu sosyal yapi ile sinirli teknolojik devrimler olmustur. Iletisim ve enerji teknolojileri, çagimizin en önemli belirleyiclerindendir. Iste burada kisaca hayatindan bahsedecegimiz kisi de bu açidan baktigimizda bugünkü dünyamizin yaraticilarindan belki de en önemlisi ve o oranda da en unut(tur)ulmus olanidir. Uzak görüslülügü toplumsal sistemin sinirlarinin disina çikmis ve kaçinilmaz olarak bastirilmistir. Yine de adinin literatürden tamamen silinmesi olanaksizdir. Çünkü bize bugün bu kisiyi hatirlatacak çok sey vardir. Hakkinda bir arastirmaci söyle demektedir: “...Hala, bilgisayarinizda çalisirken Tesla’yi hatirlayin. Onun “Tesla Coil”i yüksek voltajli resim tüpünüzün çalismasini saglamaktadir. Evinizde kullandiginiz elektrik Tesla’nin alternatif akim(AC) jenaratöründen gelmekte, Tesla transformatöründen geçmekte ve evinize 3 fazli Tesla enerjisini getirmektedir... Tesla’nin icatlari bugün heryerdedir...”

---