farachief
| | Tarih: 01.10.2006, 16:16 Mesaj konusu: 128 sayfalık elektrik kurs kitabı | |
| ATÖLYEDE ÇALIŞMA GÜVENLİĞİ
Bir iş yapılırken çalışma kurallarının bilinmesi gerekir. Rasgele çalışma, istenmeyen sonuçlar doğurur. Ülkemizde her yıl binlerce iş kazası olmakta ve istenmeyen sonuçlar (can, mal, emek ve zaman kaybı) ortaya çıkmaktadır.
Bu kitabın hazırlanmasının amacı, öğrenciyi “elektrik tesisatçılığı”, “temel tesviyecilik işlemleri”, “temel elektronik uygulamaları” konularında bilgi ve beceri sahibi yapmaktır. Bu konuların öğretimi ve uygulamalarının yapılışı sırasında bir çok iş güvenliği kuralına uyma zorunluluğu vardır. Şimdi bu kuralları inceleyelim.
..........................
A. ELEKTRİK DEVRESİ ELEMANLARI VE ÇEŞİTLERİ
Giriş
Üreteç, sigorta, anahtar, alıcı ve iletkenden oluşan, akımın geçtiği yola elektrik devresi denir. Elektrik devresi, üreteçten çıkan akımın sigorta, anahtar, alıcı ve iletkenden geçerek tekrar üretece gelmesi için izlediği yoldur.
....................................
a. Devre elemanları
1. Üreteç (batarya, kaynak):
Elektrik devresindeki alıcıların çalışabilmesi için gerekli olan elektrik enerjisini üreten elemandır. Üreteç çeşitleri şunlardır:
I. Doğru akım kaynakları (pil, akümülatör, dinamo, güneş pili),
II. Alternatif akım kaynakları (alternatör)
2. Alıcı (yük):
Elektrik enerjisini başka enerjilere çeviren elemanlara alıcı denir. Örneğin; ütü akımı ısıya, lâmba ışığa çevirir.
3. İletken:
Üreteç ve alıcı arasında elektrik akımının dolaşımını sağlamak için bakır, alüminyum gibi metallerden yapılan elemandır. Elektrikli alıcıların beslenmesinde kullanılan iletkenler rastgele seçilmez. Örneğin konutlardaki priz sortilerinin beslenmesinde en az 2,5 mm2, lâmba sortilerinin beslenmesinde ise en az 1,5 mm2 kesitinde yalıtkanlı bakır iletkenler kullanılır.
b. Yardımcı devre elemanları
1. Anahtar:
Devreyi açıp kapamaya yarayan araçtır. Anahtar açıldığında alıcıya giden akım kesilir ve alıcının çalışması durur.
2. Sigorta:
Elektrik devresini, üreteci ve alıcıyı aşırı akım geçişlerine karşı korumaya yarayan elemandır. Uygulamada buşonlu, otomatik, bıçaklı ve benzeri sigortalar kullan ılır.
c. Devre çeşitleri
Elektrik devreleri akımın alıcıdan geçiş durumuna göre üç çeşittir.
1. Açık devre:
Şekil 2.1'de görüldüğü gibi anahtarın açık olduğu ve akımın geçmediği devredir. Sigortanın atması, iletkenlerin kopması, ek yerlerinin değmemesi de açık devreyi oluşturur.
2. Kapalı devre:
Şekil 2.2'de görüldüğü gibi devreye kumanda eden anahtar kapalıyken akım geçer ve alıcı çalışır
-----------------------------------------------------
|
|
