silikon kontrollü redresörler (s.c.r.) – (tristör)

merced12

SİLİKON KONTROLLÜ REDRESÖRLER (S.C.R.) – (TRİSTÖR)

Silikon kontrollü doğrultuculara Tristör denir. Tristör gazlı lambaların (Tayratron) ve civa buharlı redresörlerin yerini alan yarı iletken elemandır. Sürekli geliştirilerek günümüzde 600 Amper – 1800 voltluk tristörler yapılmıştır. Endüstride çok geniş bir kullanma alanına sahiptir. Örneğin zaman röleleri DC ve AC motorların hızlarının ayarlanması, dönüş yönlerinin değiştirilmesi v.b. gibi . En çok kulanıldığı alan ise alternatif akım kaynağından beslenen DC motorlarının kumandasındadır. Tristörler sırayla birbirini izleyen 4 tabaka (P) ve (N) tipi silisyumdan meydana gelmiştir. Bir uçtaki P tabakası anot, diğer uçtaki N tabakası katot görevini yapar. Aradaki P tabakasından çıkan ucu ise kontrol elektrotu (geyt) denir.

Şekil 1: Tristör Yapısı ve Sembolü

Şekil 2 :Tristörün diyot olarak ifadesi

Üstteki şekillerde tristörün yapısı ve görünüşü verilmiştir. Tristör seramik bir kap içindedir. Üst tarafında ağzında pabuçları olan çok damarlı iki uç çıkar. Bunlardan kalın olanı anot ucu ince olanı geyt ucudur. Transistörün N tipi tabakasından çıkan K ucu tristörün metal tabanına bağlanmıştır ve somun biçimindedir. Metal taban vida ile bir soğutucuya bağlanır. Şekilde görüldüğü gibi bir NPN ve bir adet PNP tipi transistörün arka arkaya bağlanmasından oluşur diyebiliriz. Her iki transistörün aynı cins plakaları birbirleriyle birleşir ve tristör PNPN olmak üzere 4 plakadan oluşur.

Şekilden görülebileceği anot katot arası ister doğru yönde isterse ters yönde uygulanmış olsun , transistör içinde PN birleşimlerinden biri ters polarlanmıştır .Bu nedenle geyte uygun ateşleme geriliminde tristör sürekli yalıtkan durumdadır.

Anot pozitif , katot negatif olacak şekilde tristöre gerilim uygulanırsa 1 ve 3 nolu diyotlar doğru yönde 2 nolu diyot ters yönde polarlanmış olur. Bu durumda 1 ve 3 diyotlar iletimde 2 nolu diyot yalıtkan durumda olur. Tersi yapılırsa 1 ve 3 nolu diyotlar yalıtkan 2 nolu diyot iletken durumuna geçer. Tristörün iletime geçebilmesi için geytin daima pozitif yönde polarize edilmesi gerekir.

SCR KARAKTERİSTİKLERİ

Şekil 3 de SCR nin akım gerilim karakteristiği görülmektedir. SCR karakteristiğini daha iyi anlayabilmek için şekil 1 deki , 4 tabakalı PNPN ve 3 bileşim yüzeyli SCR den yararlanılacaktır . Geyt ucu açıkken veya katota uygulandığında , SCR ters kutuplanmış ve seri bağlı 2 diyot durumund
-----------------------------------------------------

vncouver · Tarih: 04.01.2007, 15:47 Mesaj konusu:

tesekkürler...