ITU - Elektrik Devre Temelleri 22 kasım 2004 vize ve çözümü

kayaah

Elektrik Devre Temelleri
I. Dönem içi sınavı çözümleri
Soru 1-
a) 3-uçlu transistörlerin uç graflarını b’de verildiği gibi alarak şekil (a)’daki devrenin grafını çiziniz.
b) v1=2V, vR2=1V, vR3=0.5V, vR4=vR7=4V, vR6=3V, E9=10V için devredeki elemanların
gerilimlerini bulunuz.
c) {1, 2, 3, 4, 6, 7, 9} elemanlarından oluşan ağaç için devre grafına ilişkin temel çevre ve temel
kesitleme denklemlerini yazınız.
Çözüm: a) Verilen devrenin grafı aşağdaki gibi çizilebilir.
b) Devre grafında gerilimleri verilmiş olan elemanlara ilişkin graf elemanları koyu renkli olarak
gösterilmiştir. Bu elemanların bir ağaç oluşturduğunu kolaylıkla görmek mümkündür. O halde
temel çevre denklemlerini kullanarak devredeki tüm eleman gerilimlerini bu eleman gerilimleri
cinsinden yazmak mümkündür. Temel çevre denklemlerinden, bilinmeyen eleman gerilimleri
v5a=v1-vR3-vR2 = 2-0.5-1 = 0.5 V
v5b = E9 – vR3 – vR4 = 10 – 0.5 – 4 = 5.5 V
v8a = E9 – vR6 – vR4 = 10 – 3 – 4 = 3 V
v8b = E9 – vR7 – vR6 = 10 – 4 – 3 = 3V
olarak bulunabilir.

c) Temel çevre denklemleri yukarıda verilmişti.Temel kesitleme denklemleri ise
i1 + i5a = 0
iR2 – i5a = 0
iR3 - i5a – i5b = 0
iR4 – i5a – i8a = 0
iR6 –i8a – i8b = 0
iR7 – i8b = 0
iE9 + i8b + i8a + i5b = 0
olarak yazılabilir.
(40 puan)
Soru 2-
(a) (b)
Şekil (a) ve (b)’de karakteristikleri verilmiş olan 2-uçluların parallel bağlanmasıyla elde edilen
yeni 2-uçlunun karakteristiğini bulunuz.
Çözüm: Paralel bağlı 2-uçluların oluşturduğu yeni 2-uçlunun tanım bağıntısını bulmak için
gerilim kontrollü karakteristikler toplanır. Karakteristikler grafiksel olarak aşağıdaki gibi
toplanabilir.

-----------------------------------------------------