histerisis motoru

serhatly · Tarih: 08.02.2007, 02:10 Mesaj konusu: **histerisis motoru**

1. Giriş
Özel amaçla kullanılan motorlardan birisi de histerisis motordur. Bu mo¬torda mekanik moment üretmek için histerisis teorisi kullanılır. Statoru ise bir fazlı veya üç fazlı sargılardan olabilir. Histerisis motorun rotoru düz silindirik, çıkık kutupsuz olarak yapılır ve sargısızdır. Rotor, yüksek mıknatısiyet özellikli malzemelerden yapılmaktadır. Rotorda kobalt yaygın olarak kullanılır. Histerisis motor bir senkron motor olup düzgün moment ve sabit hız gerekli elektrikli saatler, zamanlayıcılar, ses kayıt ve çalma cihazları, medikal cihazlar gibi çok küçük güç uygulamalarında kullanılır. Şekil 1'de bir histerisis motorun kısımları görülmektedir.

Şekil 1. Bir histerisis motorun statoru ve rotoru.

Özellikleri
• Yüksek atalet momentli yükleri sürebilme
• Düzgün sessiz çalışma
• Yükle hızın değişmemesi, sabit hız
• Durağan durumda emniyetli olarak çalışabilme
• Yüksek sıcaklık artışlarında çalışabilme

2. Histerisis Olayı
Şimdi çekirdeği mıknatıslanmamış demirden oluşan toroid şeklinde bir halka düşününüz. Sarımlardaki akım sıfırdan bir I değerine arttırılırsa, H=N.I (N:sarım sayısı) ifadesine göre alan şiddeti H, I akımı ile doğrusal olarak artar. Ayrıca B toplam alanı da akım arttıkça artar. 0 noktasında manyetik bölgeler rasgele yönelmişlerdir. Bu da Bm=0’ a karşılık gelir. Dış alan arttıkça bölgeler alanla daha çok paralel hale gelirler ve sonunda a noktasında hemen hemen hepsi paralel duruma geçerler(Şekil 2.b). Bu noktada, demir çekirdek doyuma yaklaşmaktadır. Bundan sonra akımın sıfıra düşürüldüğünü ve böylece dış alanın ortamdan kaldırıldığını düşünelim. Mıknatıslanma eğrisi de denilen B’nin H ile değişim eğrisi, şimdi şekil 2’de gösterilen ab yolunu izler. b noktasında dış alan B0=0 olduğu halde, B alanının sıfır olmadığına dikkat ediniz. Bu durum demir çekirdeğin mıknatıslanmış olduğu şeklinde yorumlanır. Bu noktada demir kalıcı mıknatıslanmaya sahiptir denir. Akım sıfır değerine ulaştıktan sonra yönü değiştirilerek dış alanın şiddeti arttırılırsa, madde c noktasında tekrar mıknatıslanmamış duruma geçinceye kadar bölgeler yer değiştirirler; burada B=0 olur. Ters yönlü akımdaki daha fazla artış demirin ters yönde mıknatıslanmasına neden olur ve d noktasında doyuma yaklaşır(Şekil2.d). Akım tekrar düşürülüp ve sonra başlangıçtaki (pozitif) yönde arttırılırsa benzer olaylar zinciri oluşur ve mıknatıslanma eğrisi def yolunu izler. Akım yeterince arttırılırsa, mıknatıslanma eğrisi a noktasına geri döner. Burada madde yine maksimum mıknatıslanma değerine kavuşur.
Anlatılan bu olaya manyetik “hysteresis” denir. Manyetik hysteresis, ferromagnetik bir maddenin mıknatıslanmasının uygulanan alanın şiddetine olduğu kadar maddenin geçmişteki durumuna da bağlı olduğunu gösterir.(Hysteresis kelimesinin gerçek anlamı “geride kalış” tır)
Mıknatıslanma eğrisi başka bir nedenden ötürü de kullanışlıdır. Mıknatıslanma eğrisinin içinde kalan alan, maddeyi Hysteresis döngüsünden geçirmek için gereken işi temsil eder. Mıknatıslanma sürecinde maddenin kazandığı enerji, dış alanın kaynağından ileri gelir. Mıknatıslanma döngüsü tekrarlandığı zaman, bölgelerin yeniden sıralanışlarından ötürü maddede oluşan kayıp süreçleri manyetik enerjinin iç ısısal enerjiye dönüşmesi ile sonuçlanır. Bu yüzden maddenin sıcaklığı artar. Isı

haydut41 · Tarih: 06.03.2008, 14:36 Mesaj konusu: **tesekkurler**

cok isime yaradı cok tesekkur edeerim..