Aşırı Gerilim Koruma Sistemleri

erdemk · Tarih: 17.03.2007, 16:37 Mesaj konusu: **Aşırı Gerilim Koruma Sistemleri**

Aşırı gerilimler, mikrosaniye ve milisaniye gibi çok kısa sürelerde meydana gelen ve 10 kV lara kadar çıkabilen gerilimlerdir. Bu büyüklükteki gerilimler, elektronik cihazların dayanma kapasitelerinin çok çok üzerindedir.

Aşırı gerilimler; yıldırım, elektriksel anahtarlama, manyetik alan ve gerilim indüklenmesi gibi nedenlerle ortaya çıkabilir. Örneğin yıldırım düştüğü noktadan 1,5 km çap alanı içerisindeki elektrikli bütün cihazları etkileyebilecek kadar büyük olabilir. Yıldırım enerji nakil hattınızdan, toprak hattınızdan sisteminize girebilir veya yarattığı manyetik alan etkisiyle cihazlarınıza hasar verebilir. Binanızda paratoner sistemleri bulunması elektrikli cihazlarınızı yıldırımın etkilerine karşı korumaz. Paratonerler, yapıya doğrudan yıldırım düşmesine karşı, can güvenliğinin sağlanması için gereklidir. Bunun dışında havai hatlardan, toprak hatlarından gelecek darbelere karşı aşırı gerilim koruma elemanlarının kullanılması gerekir. Endüstriyel tesislerde, işyerlerinde ve konutlarda yıldırım ve aşırı gerilimlerden koruma ürünlerinin kullanılması işletmeyi veya binayı elektriksel anlamda ( transient ) piklerden korumak için gerekli olmaktadır.

Binaya kurulacak paratoner sistemiyle binanın üzerine düşebilecek yıldırımlara karşı, binanın yada tesisin elektrik panolarına takılacak olan Aşırı Gerilim Darbe Koruyucular (İç Yıldırımlık ) ile de yapı içinde bulunan elektrikli aletlerin korunması amaçlanmaktadır.Bina yada tesisinizde,

Paratoner sistemi ( Dış Yıldırımlık ) varsa;
Havai hat girişi varsa;
Binanın yada tesisin çatısında yıldırım düşebilecek metal yapılar varsa;
Aşırı gerilim koruma ürünlerinin kullanılması tavsiye edilmektedir.

Aşırı gerilim darbe koruyucular alçak gerilim sistemlerinde faz - toprak ve nötr - toprak arasına bağlanır. Aşırı gerilim (pik) gelmesi halinde açık devre durumunda bulunan koruma ürünleri iletime geçerek aşırı akımı toprak hattına iletirler. Bu sebeple topraklama sistemlerinin yönetmeliklere uygun olarak yapılması büyük önem arzetmektedir. Aşırı gerilim koruma sistemlerinde DIN-IEC normlarına göre kademeli bir koruma yapılması öngörülmüştür.

B sınıfı koruma ( sınıf 1 ) yıldırıma karşı koruma yapmayı sağlar, kaba koruma diye tabir edilir ana dağıtım panolarında kullanılır.

C sınıfı koruma ( sınıf 2 ) şebeke pikleri ve şalt hareketlerden oluşan piklere karşı koruma yapmayı sağlar orta derecede koruma diye tabir edilir tali panolarda kullanılır.

D sınıfı koruma ( sınıf 3 ) cihaz korumasıdır, hassas koruma diye tabir edilir cihazlara en yakın noktaya takılarak koruma yapması sağlanır.

Her kademede darbe gerilimi bir derece azaltılarak sistem için zararsız hale getirir. Kademe yaratılması koruma ürünlerinin ömürlerini de uzatmayı hedeflemektedir.
-----------------------------------------------------