agemen | | Tarih: 25.09.2007, 23:16 Mesaj konusu: dijital-analog çeviriciler | |
| Günümüzde kullanılan elektronik kontrol üniteleri analog ve dijital elektronik düzenlerinin birleşimi ile gerçekleşir.
Gerilim, akım, direnç, frekans, yol, hız, zaman, kuvvet gibi büyüklükler analog büyüklülerdir. Bir analog büyüklük, bir aralıktaki herhangi bir değeri alabilir. Bir miktarın sayısal gösterilişi sadece sabit sayıda mümkün değerlere sahiptir.
Günlük dünyamızda kaldırımdaki bir rampa bir analog sistemdir. Çünkü rampanın altıyla üstü arasında ayağınızı koyabileceğiniz sonsuz sayıda konum vardır. Bir merdiven bir sayısal sistemdir; çünkü ayağınızı koyabileceğiniz sabit sayıda konum vardır.
Analog büyüklükler ilk aşamada bir çevirici yardımıyla elektriksel büyüklüğe çevrilirler. Daha sonra analog elektronik kontrol düzenleri ile değerlendirilerek analog göstergeler (ibreli göstergeler) ile ölçülmüş olurlar. Günümüzde analog göstergeler, fazla yer kaplamaları, maliyetlerinin fala oluşu, okuma hatalarına ve güçlüklerine sebep olmaları, ölçme yaptıkları devreyi şöntlemeleri nedeniyle yerlerini yavaş dijital (sayısal) göstergelere bırakmaktadır. Geçmişte tamamen analog göstergelerle donanmış bir makine kontrol panosu, günümüzde dijital göstergelerle donatılarak hem maliyeti azaltılmış, hem de hacmi küçülmüştür. Okuma kolaylığı getirmesi de ayrı bir avantajdır.Yine bir makine kontrol düzeninde bulunan bir çok analog büyüklüğün bir bilgisayar tarafından denetlenmesi, verim ve güvenirlik açısından çok daha yararlı olacaktır. Dijital göstergeler ve bilgisayar için sayısal bilgilere ihtiyaç vardır.
Dijital devreler tarafından işlenen bilgilerin analog bilgilere dönüştürülmesi de istenebilir. Örneğin bir bilgisayar tarafından bir motorun, programlı bir güç kaynağının, çeşitli kazanç devrelerinin, ısıtıcıların kontrol edilmesi istenebilir. Bu durumda bilgisayar çıkışındaki dijital bilgilerin analog bilgilere dönüştürülmesi gerekir. Dijital bilgileri analog bilgilere çeviren devrelere “Dijital/Analog” çevirici (D/AC) devreler adı verilir.
İkilik Ağırlıklı Direnç Sayısal-Analog Çevirici
En temel tür sayısal-analog çevirici ikilik ağırlıklı dirençlerin bir op-amp girişlerine bağlanması ile elde edilmiş bir toplayıcı devresidir. Şekil-1’de dört-bitlik ikilik ağırlıklı sayısal analog çevirici devresini göstermektedir. Devrede sayısal veriler D3, D2, D1 ve D0 anahtarlarının durumları ile belirlenir. D3 anahtarı dört bitlik sayısal verinin en yüksek değerli bitini, D0 ise en düşük değerlikli bitini göstermektedir.
-----------------------------------------------------
|
|