aşırı gerilimlere karşı koruma aygıtları - parafudrlar

uamuzzi

Bir yüksek gerilim tesisini veya bunun bir kısmını müsaade edilmeyen aşırı gerilimlere karşı koruyan aygıtlara "aşırı gerilimlere karşı koruma aygıtları" denir. Bunların başlıcaları değişken dirençli parafudrlar, metal oksit parafudrlar, borulu parafudrlar, koruma elektrotları (Ark Boynuzları), deşarj tüplü parafudrlar ve kondansatörlerdir.
Degişken dirençli parafudrlar, aşırı gerilimleri gerilime bağlı değişken dirençler üzerinden topraklamak suretiyle sınırlarlar. Bunlarda ard akım değişken dirençler yardımıyla kolayca kesilebilecek bir değere kadar indirilir ve bu dirençlerle seri bağlı elektrotlar yardımıyla kesilir. Genel olarak ard akımı dolayısıyla şebekede fark edilir bir gerilim düşmesi meydana gelmez.
Metal oksit parafudrlar, metal oksit parafudrlarda aktif eleman olarak değişken direnç yerine yarı iletken malzeme, çinko oksit malzeme bloklar kullanılır. Bunlarda seri eklatör yoktur. Dolayısıyla bunlar değişken dirençli parafudrlara göre daha basit ve güvenli çalışırlar.
Borulu parafudrlar, Aşırı gerilimleri bir ark üzerinden dirençsiz bir bağlantı yardımıyla topraklamak suretiyle sınırlarlar. Ard akımı, boru içinde meydana gelen basınçlı gaz ile kesilir.
Koruma elektrotları ve deşarj tüplü parafudrlar, aşırı gerilimleri bir ark üzerinden ve dirençsiz bir bağlantı ile topraklamak suretiyle sınırlar fakat bunlarda ard akımının kesilmesi, şebeke şartlarına bağlıdır.
Kondansatörler ise kapasite değerine göre daha çok darbe geriliminin eğimini veya titreşimlerinin frekanslarını azaltırlar VDE0675,Kısım 1/5.72 ve TS 460/1983, IEC 99-1-1958'e göre aşırı gerilimlere karşı koruma aygıtları ile ilgili önemli büyüklükler şöyle sınırlanabilir.(Şekil 1.1 ve Şekil 1.2)
1. Çalışmaya Başlama : Bir parafudrun muhafazası içinde bulunan seri eklatörlerin hepsinde atlama meydana gelmesi olayıdır.
-----------------------------------------------------