Fırçasız Doğru Akım Motorunun Gerilimle Hız Kontrolü

maviizi

Fırçasız DA Motorunun Gerilimle Hız Kontrolü(Devre ve Rapor)
KOU Statik Anahtarlama Devreleri Dersi için Hazırladığım Vize Ödevi

İÇİNDEKİLER SAYFA NO

1 Devre Şeması 1
1.1 Baskı Devre Şeması 1

2 Devrede Kullanılan Elemanlar Hakkında Bilgi 2
2.1 Doğrultucu(Rectifier)-Köprü Diyot 2
2.1.1 Tam Dalga Doğrultucu 2
2.1.2 Köprü Doğrultucu 2
2.2 Transformatör 3
2.3 Gerilim Regulatörü 3
2.4 Transistör 4

3 Sonuç 4

4 Yararlanılan Kaynaklar 4

timpati · Tarih: 12.05.2008, 13:37 Mesaj konusu: **şema**

dosyaları açmadım ama verilen şemada bir yanlışlık var (hatta iki tane). transistörün konumu ve baz direnci çevresi hatalı görünüyor.

maviizi · Tarih: 12.05.2008, 14:47 Mesaj konusu:

timpati yazmış: dosyaları açmadım ama verilen şemada bir yanlışlık var (hatta iki tane). transistörün konumu ve baz direnci çevresi hatalı görünüyor.

Devre pratikte sorunsuz çalışıyor.Uygulanmıs bir devre..motorun gerilimi 1-26 V arası değişebiliyor.Bir anahtar koyarak sıfırlanabilir de tabi,kişiye kalmış..

timpati · Tarih: 12.05.2008, 17:00 Mesaj konusu: tr

transistörün görevini açıklar mısın?

maviizi · Tarih: 12.05.2008, 17:23 Mesaj konusu:

timpati yazmış: transistörün görevini açıklar mısın?

arkadaşım ekte rapor var zaten.herşey yazıyor orda.rapora baktıktan sonra kafana takılan bişey varsa sorman daha mantıklı değil mi.raporu boşuna koymadım oraya..birşeyi doğru dürüst incelemeden soru sormanın mantığını anlamıyorum ki.
yine de rapordan alıntı yaparak merakını gidermeye çalışayım.

raporda birçok şey açıklandıktan sonra,devamındaki bazı yazılar:

İster bir anahtar, ister bir yükseltici, isterse de bir üreteç işlevi görsün, bütün transistörler elektrik direncinin değişmesine dayalı olarak çalışır. Transistörün collector (toplayıcı), base (taban) ve emiter (yayıcı) olarak üç bağlantısı (katmanı) vardır. Base akımı olamadığında collector ile emiter arasındaki direnç o kadar yüksektir ki bu iki bağlantı arasında hemen hemen hiç bir akım geçemez. Ama base bağlantısında küçük bir akım aktarıldığında collector ile emiter arasındaki dirençte çok büyük azalma olur. Dolayısıyla emiter ile collector arasından akım geçebilir. Böylece transistör küçük bir akımın yardımıyla büyük bir akımı denetleyebilir. Transistör bir anahtar olarak kullanıldığı zaman, base bağlantısına küçük bir akım verildiğinde güçlü bir elektrik akımının devresini tamamlamasına izin verir. Bir yükseltici yada bir üreteç olarak kullanıldığı zaman zayıf bir sinyali güçlendirir. Zayıf sinyal küçük bir elektrik akımı biçiminde base'e uygulanır. Bu, collector'den emiter'e büyük bir akımın geçmesine izin verir. Böylece güçlü bir sinyal üretilmiş olur.

SONUÇ
Tüm bu bilgiler doğrultusunda devrenin çalışmasını şu şekilde açıklayabiliriz:
Devreye gelen 220 V’luk şebeke gerilimi,gerilim transformatörü sayesinde 24V’a düşürülerek köprü diyota iletilir ve köprü doğrultucuda doğrultularak DA gerilime dönüştürülür.Bu gerilim regulatör devresinde tam doğrultulmuş DA gerilim olur.
Transistör sayesinde ise akım denetlenerek DA motorumuz çalışmaya başlar.Yine regulatör devresi sayesinde gerilimi kontrol ederek DA motorun farklı gerilimlerde,buna bağlı olarak da farklı devirlerde çalışmasını sağlayarak hızını denetleyebiliriz.
Ayrıca regulatör devresi ani gerilim değişikliklerinde devrenin zarar görmesini engeller.
Devrenin sorunsuz bir şekilde çalıştığı ve motorun besleme geriliminin 1-26 V değerleri arasında değiştirilerek hızının denetlenebildiği gözlemlenmiştir.

NOT: bilgilerin doğruluğunu savunmuyorum.çünkü herkes gibi ben de biryerlerde paylaşılan bilgilerden yararlandım.

yalcinaygul · Tarih: 12.05.2008, 17:44 Mesaj konusu:

transistörün görevi,motorun fazla akım çekmesi esnasında beyze yeteri akım geliyor(beyz-collector arası gerilim aşılıyor) transistör akımı üzerinden bypass ediyor...

ete · Tarih: 12.05.2008, 18:01 Mesaj konusu:

Öncelikle hemen celallenme. Bağlantın gerçekten yanlış Bu devre bu şekilde bağlanarak kesinlikle çalışmaz. Sebepleri şunlar;
NPN tipi Transistör beys üzerinden + besleme hattına bağlı olduğu için sürekli iletimde kalır. İletimde olmak ne demek Emitter 'bacağından aldığı GND yi Collectoruna aktarır. Peki Transistörün Collectoru nereye bağlı?. O da direk + Beslemeye bağlı. O halde bu transistör sayesinde senin güç kaynağı kısa devre edilmiş oluyor. Ya transistör yanacak yada Voltaj regülatörün yanacak. Bir şeyler yanacak senin anlayacağın.
Doğru bağlantı motorun GND beslemesini ayırıp transistörün Collectorunu oraya bağlaman şeklinde olabilirdi.
Bu seferde lüzumsuz bir bağlantı yapmış olacaksın. Zira sürekli iletimde olan bir transistörün devrede faydası nedirki. Zaten voltaj regülatörü gerekli ayarlı voltajı üretiyor birde bunu transistörden geçirmenin bir avantajı yok tabiiki.
Bu aynen musluk önüne ikinci bir muluk daha bağlayıp bu ikinci musluğu sürekli açık tutmak gibi bir şey. Ne faydası olacak bu ikinci musluğun hiç tabiiki.
Bana kalırsa yapmış olduğun devre ile verdiğin şemayı karşılaştır ve doğrusunu yayınla. Bu şekilde bu devre çalışmaz.

Timpati arkadaşımızda bu hataları gördüğü için ne işe yarayacak o transistör diye sormuş Yoksa bilmediğinden değil.

Ete

maviizi · Tarih: 14.05.2008, 04:01 Mesaj konusu:

Transistörün collector (toplayıcı), base (taban) ve emiter (yayıcı) olarak üç bağlantısı (katmanı) vardır. Base akımı olmadığında collector ile emiter arasındaki direnç o kadar yüksektir ki bu iki bağlantı arasından hemen hemen hiç bir akım geçemez. Ama base bağlantısına küçük bir akım aktarıldığında collector ile emiter arasındaki dirençte çok büyük azalma olur. Dolayısıyla emiter ile collector arasından akım geçebilir. Böylece transistör küçük bir akımın yardımıyla büyük bir akımı denetleyebilir.

arkadaşlar öncelikle,bu devre,şemadaki ile birebir aynı şekilde yapılmış olarak(defalarca şema ve uygulanan devreyi karşılaştırdım) şu an önümde çalışmakta.ne bir yanma var ne de başka birşey.aksini iddaa edenler devreyi uygulamaya dökerek gözlemleyebilir.tabi regulatörde sogutucu kullanılması unutulmamalı,aşırı ısınma yapabilir.

base ile collector arasında bir direnç var.yani base'e gelen akım ile collectore gelen akım aynı akım degil.base direkt beslemeye baglı degil,yani collector ve base ucları kısa devre degil.

arkadaşlar ben elektronikçi değilim,hiç bir zaman elektronigimin iyi oldugunu veya elektronikten iyi anladıgımı iddaa etmedim.hocamız içinde yarıiletken eleman olan bir devre yapmamızı istedi ve ben de böyle basit ama kullanışlı olan bu devreyi tasarladım.Tabi ki transistörü kullanmadan da bu devre çalışır ama ödev şartlarına uygun olması için kullanmam gerekiyordu.
bu dersi alacak olan arkadaşlar da ne yapıcam diye düşünmek yerine isterlerse bu devreyi yaparak hem devre aramaktan hem de rapor derdinden kurtulurlar diye düşündüm ve paylaştım.

timpati arkadaşımızla olan diyalogumuza gelince:
devrenin yanlış oldugunu savundu.ben de bunun üzerine devrenin çalıştıgını söyledim.buraya kadar herşey ok.

fakat ben raporda herşeyi acıkladım zaten.raporu indirip inceleme zahmetinde bile bulunmadan(emege saygı hürmet göstermeden) bana transistörün görevini sorması bence mantıksız,çünkü ben ona raporda yazdıklarımla cevap vericem yine.
raporda yazılanı okuyup,arkadaşım sen böyle yazmıssın ama:bu yazdıgınla bağdaşmıyo,yazdıgın yanlış,yazdıkların(acıklaman) yetersiz,yazdıklarını okudum ama anlamadım vs vs.. dese eger amenna,başımın üstünde yeri var.
çünkü diğer türlü saygısızlıktan veya canım sıkıldı şuraya birşeyler yazayım mantıgından ileri gitmiyor bence.
ayrıca celallenmedim,sinirli bir ifadem yoktu,sadece sıkıntımı dile getirdim.

söyledigim gibi devre şu an önümde ve halen çalışmakta.ilgili dersi alacak olan veya herhangi bir nedenle yapacak olan arkadaşlara yararlı olması dileğiyle.
iyi çalışmalar arkadaşlar..