---

açıklamalar ...................................................................................................................iv
giriş ......................................................................................................................................1
öğrenme faaliyeti-1 .....................................................................................................3
1. kesiciler .........................................................................................................................3
1.1. görevleri ve çeşitleri ....................................................................................................3
1.1.1. kesici kullanılma sebepleri ..................................................................................3
1.1.2. kullanılan gerilime göre kesiciler.......................................................................3
1.1.3. kesici üretim standartları .....................................................................................4
1.1.4. alternatif akımın açılması ve ark olayı .............................................................4
1.1.5. yapısı ve bölümleri...............................................................................................5
1.1.6. arkın söndürüldüğü ortama göre kesici çeşitleri ve özellikleri........................6
1.1.7. kesicilerin birbirlerine üstünlükleri .....................................................................9
1.1.8. kesicilerde aranan özellikler .............................................................................11
1.1.9. kesici etiket değerleri ........................................................................................11
1.1.10. kesici seçiminde anma değerleri ....................................................................11
1.2. kesicilerin montaj(kullanım) yerleri.........................................................................13
1.2.1. şalt merkezlerinde...............................................................................................13
1.2.2. uzun havai hatların bölünmesinde....................................................................13
1.2.3. havai hat branşman noktalarında......................................................................13
1.2.4. direk tipi trafo merkezlerinin og anahtarlama ve sekonder korumalarında.14
1.2.5. geçici arızaların sıklıkla yaşandığı havai hat şebekelerinde ..........................14
1.2.6. bina tipi trafo merkezleri og modüler hücrelerinde ......................................14
1.3. kesicilerin çalışma testi (devreye alma-çıkarma)..................................................14
1.3.1. çalışma testi işlem sırası ...................................................................................14
1.3.2. çalışma testinde dikkat edilecek hususlar .......................................................17
1.4. kesicilerin bakım onarımı .........................................................................................17
1.4.1. işlem sırası ..........................................................................................................18
1.4.2. dikkat edilecek hususlar ....................................................................................18
1.5. kuvvetli akım tesisleri yönetmeliği.........................................................................18
uygulama faaliyeti ..............................................................................................23
ölçme ve değerlendirme ....................................................................................24
öğrenme faaliyeti-2 ...................................................................................................26
2. ayırıcılar.....................................................................................................................26
2.1. görevleri ve çeşitleri ..................................................................................................26
2.1.1. ayırıcı üretim standartları ..................................................................................26
2.1.2. yapısı ve bölümleri.............................................................................................27
2.1.3. ayırıcı kontaklarında iyi temasın önemi ..........................................................28
2.1.4. monte edildikleri yerlere göre ayırıcılar ve teknik özellikleri .......................28
2.1.5. yapı özeliğine göre ayırıcılar, yapıları ve kullanım yerleri ...........................29
2.1 6. görevlerine göre ayırıcılar, yapısı ve kullanım yerleri ...................................34
2.1.7. kumanda şekillerine göre ayırıcılar ..................................................................35
2.1.8. ayırıcı etiket değerleri .......................................................................................35
2.1.9. ayırıcı açma kapama işlem sırası .....................................................................36
2.2. kuvvetli akım tesisleri yönetmeliği.........................................................................38
2.3. topraklamalar yönetmeliği ........................................................................................41
uygulama faaliyeti ..............................................................................................43
içindekiler
ii
ölçme ve değerlendirme ....................................................................................44
öğrenme faaliyeti-3 ...................................................................................................47
3. parafudurlar............................................................................................................47
3.1. iletim ve dağıtım hatlarında oluşan yüksek gerilim nedenleri...............................47
3.1.1. iç aşırı gerilimler................................................................................................47
3.1.2. dış aşırı gerilimler .............................................................................................48
3.2. parafudurlar.................................................................................................................48
3.2.1. koruma görevleri................................................................................................48
3.2.2. yapısı...................................................................................................................48
3.2.3. yapılışlarına göre parafudur çeşitleri ................................................................48
3.2.4. kullanma gerilimlerine göre parafudur çeşitleri...............................................50
3.3. parafudur montaj(kullanım) yerleri ..........................................................................50
3.3.1. şalt sahalarında ...................................................................................................50
3.3.2. hat ve trafo direklerinde....................................................................................50
3.3.3. trafo merkezlerinde ............................................................................................51
3.3.4. hava hattı devamı kablo iki ucunda.................................................................51
3.3.5. panolarda(ag parafudur) ....................................................................................51
3.4. kuvvetli akım tesisleri yönetmeliği.........................................................................51
uygulama faaliyeti ..............................................................................................53
uygulama faaliyeti ..............................................................................................54
öğrenme faaliyeti-4 ...................................................................................................56
4. sigortalar...................................................................................................................56
4.1. yüksek gerilim tesislerinde aşırı akımların oluş nedenleri...................................56
4.2. yüksek gerilim sigortaları .........................................................................................56
4.2.1. görevi ..................................................................................................................56
4.2.2. yapısı...................................................................................................................56
4.2.3. çeşitleri ve özellikleri.........................................................................................57
4.2.4. yg sigortalarının montaj (kullanım) yerleri .....................................................59
4.2.5. yg sigortaları üretim standartları......................................................................59
4.2.6. standart gerilim ve akım değerleri, boyutları...................................................59
4.2.7. sigorta takılmasında dikkat edilecek hususlar .................................................63
4.3. kuvvetli akım tesisleri yönetmeliği.........................................................................63
uygulama faaliyeti ..............................................................................................64
ölçme ve değerlendirme ....................................................................................65
öğrenme faaliyeti-5 ...................................................................................................67
5. güç trafosu ................................................................................................................67
5.1.1. transformatörlerin önemi ...................................................................................67
5.1.2. genel yapısı ........................................................................................................68
5.1.3. genel çalışma prensibi........................................................................................69
5.1.4. indüklenen emk değeri.......................................................................................70
5.1.5. dönüştürme oranı ...............................................................................................71
5.1.6. transformatörlerde kaçak akılar........................................................................71
5.1.7. transformatörlerin çalışma durumları ...............................................................72
5.1.8. trafo sargı direncinin ölçülmesi .......................................................................73
5.1.9. trafoların gerilimine göre çeşitleri ...................................................................75
5.1.10. gerilimi yükseltme veya alçaltmasına göre çeşitleri .....................................75
5.1.11. trafolarda regülasyon.......................................................................................75
iii
5.1.12. trafolarda verim ...............................................................................................76
5.2. oto trafoları ...............................................................................................................76
5.2.1. görevi ..................................................................................................................76
5.2.2. yapısı...................................................................................................................76
5.2.3. iki sargılı trafo ile farkı.....................................................................................76
5.2.4. kullanıldığı yerler...............................................................................................77
5.2.5. üstünlükleri ve sakıncaları..................................................................................77
5.3. güç trafoları (üç fazlı) .............................................................................................77
5.3.1. üç adet bir fazlı trafodan meydana gelen trafolar.........................................78
5.3.2. bir nüveli üç fazlı trafolar................................................................................79
uygulama faaliyeti ..............................................................................................93
ölçme ve değerlendirme ....................................................................................94
modül değerlendirme ..............................................................................................96
cevap anahtarları.....................................................................................................97
önerilen kaynaklar..................................................................................................99
kaynakça.......................................................................................................................100

---