---

l.GÎRÎŞ
Yüksek uerilim (YG) iletimmer
kezlerinin yakın geçmişteki
büyümesi çok çarpıcı olmuştur,
î l e r i k i yıllarda da bu büyüme
nin artan bir hızla süreceği
sanılmaktadır.
Büyük yatırım gerektiren i l e 
tim sisteminin en can a l ı c ı
bölümü yüksek gerilim salt
merkezleridir. Yalnız Amerika'
da 1972 yılında Ekstra Yüksek
Gerilim (EYG) salt merkezleri
için yapılan yatırımın topla
mı l,3xlO9 dolar dolayındadır.
Sistem tasarım mühendisleri;
en az maliyetle en güvenilir
elektrik enerjisini sağlamak
durumundadır. Bir YG iletim
sisteminin tasarımı özenle
ve etraflıca düşünülerek ya
pılmalıdır.
Günümüzdeki salt merkezleri,
gelecekteki gereksinimleri en
ucuz ve kolay karşılayabile
cek esneklikte olmalıdır.
Merkezlerin tasarımındaki be
l i r l e y i c i en önemli iki et 
ken; işletmedeki en üst gü
venlik ve ilk yatırımın dü
şüklüğüdür.
Bu yazıda, günümüzdeki merkez
düzenlemesinin genel bir dö
kümü ve sistem güvenirliği
yönünden önemli noktaların
tartışması verilecektir.
2. MERKEZ TASARIKINDAKÎ
GENEL GEREKSİNİMLER
iyi bir merkez tasarımı yapı
lırken, aşağıdaki önemli ge
reksinimlerin gözönünde tutul
ması gerekir:
1. Sistem güvenliği
2. Yatırım sermayesi (Sabit
ve işletme sermayesi)
3. İşletme esnekliği
A. Bakım kolaylıkları
5. Gelecekteki büyüme
6. Yer gereksinimi
7. Çevresel koşullar.
Her özgün durum için (ülke ve
güç sistemi yönünden) yukarı
daki etkenlerin uygun bir ka
rışımının bulunacağı açıktır.
Sistemdeki tüm merkezlerde en
üst güvenliği sağlamak için
aygıtların çift konması eko
nomik yönden nasıl kabul edi
lemezse, ilk yatırımın en dü
şük olması için güvenlik ko
şullarının çok düşük düzeyde
tutulması da düşünülemez.
YG merkezlerini iki bölümde
toplayabiliriz:
1. Hat dağıtım merkezleri
2. Transformatör ya da uç da
ğıtım merkezleri
Hat dağıtım merkezlerinin üre
tici ya da alıcı uçlardaki tra
fo merkezlerinden genellikle
daha güvenilir olması gerekli
dir. Bunun nedeni, yedek hat
bulundurulmasının yedek trans
formatörden daha pahalı oluşu
dur.

---