---

ÖLÇME SINIRLARININ DEĞİŞTİRİLMESİ
Ölçü aletler ve ölçme yöntemleri ancak belirli sınırlar arasında kullanılabiliyor. Örneğin bir döner bobinli sürekli mıknatıslı alet kendi başına ancak m.A 'ler mertebesinde akımlar ölçer. Oysa teknikte kiloamperler mertebesinde akımlarla karşılaşılır. Aynı şekilde voltmetrelerde ancak volt mertebesindeki gerilimleri ölçülebilirler.
İşte ölçü aletleriyle doğrudan ölçülmeleri imkanı bulunmayan bu yüksek akım ve gerilimin ölçülmesinde bazı ek sistemlere ihtiyaç duyulur. Bu ek sistemler genelde ölçülecek akım ve gerilimi belli oranlarda küçülten devre ve aletlerdir. Akım ve gerilimin belli oranlarda küçültülmesi ile bu iki büyüklüğe bağlı olan güç ve enerji gibi büyüklüklerinin de ölçülmesi mümkün olur.
Ölçme aletlerinin akım ve gerilim ölçme sınırlarını yükseltmek için, doğru akım halinde, hep şöntler ve ön dirençler kullanılır; alternatif akımda ise 15 amper ve 600 V'a kadar yükselecek sınırlar için yine şöntler ve ön dirençler kullanıldığı halde bu değerlerin üzerinde hemen hemen hiç kullanılmaz ve bunlar yerine akım ve gerilim ölçme transformatörleri kullanılır. Bunun nedeni; hem yüksek akımlar halinde şöntle alet devresindeki indüksiyon akımlarının doğuracağı hatalardan kurtulmak ve hem de ölçme devresini yüksek gerilimli devrelerden yalıtmak içindir. Bu yüzdendir ki; bir yüksek gerilim hattının ilettiği akım 5 A 'den küçük bile olsa, yine de ölçme devresini yüksek gerilim hattından ayırmak ve yalıtmak için, değiştirme oranı bir olan 5 A / 5 A 'lik bir akım ölçme transformatörü ile birlikte 5 A 'lik bir ampermetre kullanılır.
1. ŞÖNTLER
Şöntler, ölçülmek istenilen büyük bir akımın önemli kısmının kendi üzerinden ve belli küçük bir kesrinin de ölçme aletinden geçmesini sağlayan özel yapılı dirençlerdir. Başka bir deyişle ŞÖNTLER; akım ölçme amacıyla, ohm kanununa dayanılarak, ölçülecek akımla orantılı küçük bir gerilim dönüşümü elde etmek için kullanılır.

---