enh arızaları
Enerji akışı süreklilik gerektiren bir durumdur. Kullanıcıya sunulan hizmetin kesintisizliği temin ve süreklilik için esastır. Hizmetin sürekliliğine ilişkin perrmans göstergeleri ve hesabı “ Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmenliği”nde belirtilmiştir. Fakat bazen bu süreklilikte kesintiler olur. Gerek dağıtım gerekse iletimde hatta üretimden kaynaklanan arızalar sebeplerle enerji akışı sağlanamamaktadır. Bununu bir veya birden fazla nedeni olabilir. Hava şartları, iklim değişiklikleri, coğrafi durum, malzemelerin yapısı, işçilik, işletme, kuşlar vs. bunların hepsi bir arada enerji işleyişine etki edebileceği gibi tek başına arıza neden olabilirler. Arızaları tanımlaya bilmek için ENH kullanılan tanımlar, ENH bileşenlerini ve arıza nedenlerini bilinmelidir
bu çalışmada arızalar ile ilgili resimlerinde yer aldığı bir çalışma
---------------------------
1.1 GİRİŞ
Günümüzde en kullanışlı ve ekonomik enerji şüphesiz elektrik enerjisidir. İlk kez
19. yüzyılın sonlarına doğru aydınlatama amacıyla kullanılmaya başlayan elektrik
enerjisine olan talebi, sonraki yıllara çok büyük boyularda artmıştır. Sanayide ulaşıma,
aydınlatmadan ısınmaya kadar her alanda günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçası
durumuna gelişmiştir.
Dünyada elektrik tüketimi her yıl ortama olarak %10 civarında artış göstermektedir.
Artan elektrik enerjine ihtiyacın karışılabilmesi için üretim ve üretilen enerjinin taşınılması
kaçınılmaz olmuştur. Elektrik enerjisi üreten merkezler genelde tüketimin yoğun olduğu
bölgelerin yakınlarına kurulmamakta (bunun nedeni olarak hammadde nakliyesi cevre
kirliliği, güvenilirlik vs sayıla bilir) enerjinin ihtiyaç sahalarına aktarılması gerekmektedir.
[1]
Enerji akışı süreklilik gerektiren bir durumdur. Kullanıcıya sunulan hizmetin
kesintisizliği temin ve süreklilik için esastır. Hizmetin sürekliliğine ilişkin perrmans
göstergeleri ve hesabı “ Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmenliği”nde belirtilmiştir. Fakat
bazen bu süreklilikte kesintiler olur. Gerek dağıtım gerekse iletimde hatta üretimden
kaynaklanan arızalar sebeplerle enerji akışı sağlanamamaktadır. Bununu bir veya birden
fazla nedeni olabilir. Hava şartları, iklim değişiklikleri, coğrafi durum, malzemelerin
yapısı, işçilik, işletme, kuşlar vs. bunların hepsi bir arada enerji işleyişine etki edebileceği
gibi tek başına arıza neden olabilirler. Arızaları tanımlaya bilmek için ENH kullanılan
tanımlar, ENH bileşenlerini ve arıza nedenlerini bilinmelidir.
1.2 GENEL TANIMLAR
Alçak gerilim: Etkin değeri 1000 volt ya da 1000 voltun altında olan fazlar arası
gerilimdir.
Yüksek gerilim: Etkin değeri 1000 voltun üstünde olan fazlar arası gerilimdir.
İşletme elemanı: Elektrik enerji tesislerini oluşturan generatör, motor, kesici, ayırıcı,
anahtarlama (bağlama) hücresi vb. cihazlardır.
Santral: Elektrik enerjisinin üretildiği tesislerdir.
1
İletim şebekesi: Yerel koşullar nedeniyle belli yerlerde üretilebilen ve ağ şebeke ile en
üst düzeyde toplanan enerjiyi tüketicinin yakınına ileten kablo ve/veya hava hattı
şebekeleridir.
Dağıtım şebekesi: İletilerek tüketilecek bölgeye taşınmış olan enerjiyi, tüketiciye kadar
götüren şebekedir.
Hava hattı: Kuvvetli akım iletimini sağlayan mesnet noktaları, direkler ve bunların
temelleri, yer üstünde çekilmiş iletkenler, iletken donanımları, izolatörler, izolatör
bağlantı elemanları ve topraklamalardan oluşan tesisin tümüdür.
İletkenler: Gerilim altında olup olmamasına bağlı olmaksızın bir hava hattının mesnet
noktaları arasındaki çıplak ya da yalıtılmış örgülü ya da tek tellerdir.
İletken kopma kuvveti: İletkenlerin hesapla bulunan teorik kopma değerinin %95'i ya
da kataloglarda "kopma yükü" olarak belirtilen değerdir.
En büyük çekme gerilmesi: -5ø C'da hesap için esas olan ek yükte ya da en küçük
ortam sıcaklığında ek yüksüz yahut +5ø C'da rüzgar yükünde oluşan iletken
gerilmelerinin en büyük yatay bileşenidir.
Salgı (sehim): İletken ile iletkenin iki askı noktasını birleştiren doğru arasındaki en
büyük düşey uzaklıktır.
İletken donanımı: İletkenle doğrudan doğruya temasta olan ve iletkenlerin bağlanması,
gerilmesi ve taşınmasına yarayan parçalardır.
İzolatör bağlantı elemanları: İzolatörleri mesnet noktalarına ve iletken donanımlarına,
izolatör elemanlarını birbirine bağlamaya yarayan parçalardır.
Direk açıklığı (menzil): İki komşu direk arasındaki yatay uzaklıktır.
Rüzgar açıklığı: Direğin iki yanındaki açıklıkların aritmetik ortalamasıdır.
Küçük aralıklı hatlar: Birbirini izleyen iki direk arasındaki açıklık, çıplak iletkenler için
50 m'yi, yalıtılmış iletkenler için 60 m'yi aşmayan hatlardır.
Not: Küçük aralıklı hatlarda 50 m'den büyük açıklıklar: Küçük aralıklı hatlarda en büyük
açıklık olan 50 m'lik aralık ancak kaçınılmaz nedenlerle arttırılabilir. Küçük aralıklı
hatlarda topografya durumu nedeniyle, 50 m'den fazla bir açıklık gerekirse, bu bölüm
büyük aralıklı hatlar gibi işlem görür.
Büyük aralıklı hatlar: Birbirini izleyen iki direk arasındaki açıklık, çıplak iletkenler için
50 m'yi, yalıtılmış iletkenler için 60 m'yi aşan hatlardır.
Enerji kabloları: Elektrik enerjisinin iletilmesi veya dağıtılması için kullanılan,
gerektiğinde toprak altına da döşenebilen yalıtılmış iletkenlerdir.
Ring kablo şebekeleri: Bir indirici merkezin diğer barasında nihayetlenen ve çoğunlukla
bir noktada açık işletilen kablo şebekeleridir.[2]
2
1.3 ELEKTRİK ENERJİSİ İLETİM ve DAĞITIM SİSTEMİ
Elektrik iletim ve dağıtım şebekeleri, değişik bileşenlerin bir araya gelmesinden
oluşmaktadır. Bunlar sırası ile elektrik üretim santralleri, iletim hatları, trafo merkezleri,
dağıtım hat kullanıcılarıdır. Genel olarak elektrik enerji iletim ve dağıtım sistemleri
taşımış oldukları elektriğin gerilim değerine göre sırasıyla;
Yüksek Gerilim (YG)* Hatları,
Orta Gerilim (OG) Hatları,
Alçak Gerilim (AG) Hatları
olmak üzere 3 ana bölüme ayrılmaktadır.
YG hatları ile iletim şebekesi, OG ve AG hatları da dağıtım
