---

8051 ile ilgili bir çalışma.

özet
ıntel firması tarafından 1980’ lerde üretilen 8051 mikrodenetleyicisi, üretildigi
yıldan bu güne kadar popüleritesini korumus, oldukça kullanıslı bir mikrodenetleyicidir.
ıntel firmasının yanısıra 12 ayrı firma 8051 mikrodenetleyicisi ile uyumlu yazılım ve
donanım ürünleri piyasaya sürmüslerdir.
bu mikrodenetleyici genellikle, 8-bit cpu, paralel ve seri ı/o portları ,
zamanlayıcı/sayıcı, önemli sayılabilecek derecede büyük bir hafıza gibi birimlere sahiptir.
bu birimlerin tümü tez içinde ayrı ayrı ele alınmıstır.
8051 mikrodenetleyicisi, kendisine ait komut seti ve adresleme modu ile ihtiyaca
göre tekrar programlanabilen bir islemcidir. bu tez içinde 8051 mikrodenetleyicisine ait
bazı program örnekleri verilmistir.
v
abstract
8051 that was produced by ıntel company and introduced to the market in the
beginning of 1980, was the most popular mıcrocontroler. ıntel and other 12 companies
introduced wide useful parts of hardware and software for this mıcrocontroler and from
1980 up to now 8051 has become one of the ındustrıal standarts.
this microcontroler generally includes , 8-bit cpu, parallel and se-ri-@l ı/o ports,
timers/counters, memory devices with various capacities and properties. this devices has
been discussed each one separately in this thesis.
8051 can be programmed by using command set and addressing modes that belong
to it. many controlling circuits are made by using 8051. also some examples of application
are given in this thesis.
vı

ç
ndek
ler
sayfa no
önsöz...............................................................................................................................ıı
tesekkür.......................................................................................................................ııı
özet.................................................................................................................................ıv
abstract.......................................................................................................................v

ç
ndek
ler.................................................................................................................vı
sek
l
ndeks
...............................................................................................................x
tablo
ndeks
............................................................................................................xı
kısaltma ve semboller.....................................................................................xıı
bölüm ı
g
r
s .................................................................................................................................1
1. m
kro
slemc
ler ve tar
h
gel
s
m
..................................................... 1
1.1.elektronik öncesi kusak........................................................................................1
1.2.elektronik kusagı.................................................................................................. 1
1.3.mikroislemci kusagı............................................................................................. 2
bölüm ıı
2. m
krodenetley
c
ler ve 8051 a
les
...................................................... 3
2.1.giris........................................................................................................................3
2.2.8051 ailesi.............................................................................................................4
bölüm ııı
3. 8051 m
krodenetley
c
s
a
les
n
n m
mar
s
................................... 5
3.1.8051 ailesi temel özellikleri................................................................................5
vıı
sayfa no
3.1.1.8051 tümdevre uç fonksiyonları..................................................................7
3.2.8051 ailesinin hafıza yapısı................................................................................10
3.2.1.program ve veri hafızalarının ayrılması......................................................10
3.2.2.saklayıcılar.....................................................................................................12
3.2.3.bit adreslenebilir veri hafıza.......................................................................13
3.2.4.özel fonksiyon saklayıcıları.........................................................................13
3.2.5.program durum kelimesi..............................................................................14
3.2.6.komut
saretçisi..............................................................................................16
3.3.cpu zamanlaması.................................................................................................16
bölüm ıv
4. 8051 adresleme modları ve komut kümes
........................................17
4.1.mcs-51 adresleme modları..................................................................................18
4.1.1.
vedi adresleme modu....................................................................................18
4.1.2.dogrudan adresleme modu............................................................................19
4.1.3.saklayıcı adresleme modu.............................................................................20
4.1.4.saklayıcı-özel adresleme modu....................................................................20
4.1.5.saklayıcı-dolaylı adresleme modu................................................................21
4.1.6.saklayıcı-
ndisli adresleme modu..................................................................21
4.2.mcs-51 komut kümesi.........................................................................................23
4.2.1.veri transfer komutları..................................................................................23
4.2.1.1.dahili veri hafıza transfer komutları....................................................23
4.2.1.2.harici veri hafıza transfer komutları....................................................24
4.2.1.3.bakma(lookup) tabloları........................................................................25
4.2.2.veri
sleme komutları.....................................................................................26
vııı
sayfa no
4.2.2.1.aritmetik komutlar tablosu....................................................................26
4.2.2.2.toplama ve çıkarma komutları...............................................................27
4.2.2.3.artırma ve azaltma komutları.................................................................31
4.2.2.4.çarpma ve bölme komutları...................................................................31
4.2.2.5.ondalık ayarlama komutu......................................................................32
4.2.2.6.lojik komutlar tablosu...........................................................................33
4.2.2.6.1.and,or ve xor komutları............................................................34
4.2.2.6.2.clear ve ret komutları...............................................................34
4.2.2.6.3.döndürme komutları........................................................................34
4.2.2.6.4.karsılıklı degistirme komutları.......................................................35
4.2.2.6.5.bit-tabanlı lojik komutları.............................................................36
4.2.3.program akısı kontrol komutları..................................................................37
4.2.3.1.durumdan bagımsız dallanma komutları..............................................37
4.2.3.2.kısa ve uzun dallanmalar.......................................................................38
4.2.3.3.mutlak dallanma......................................................................................40
4.2.3.4.
ndisli dallanma.......................................................................................40
4.2.3.5.duruma bagımlı dallanma komutları.....................................................41
4.2.3.6.çagırma ve dönüs komutları..................................................................42
bölüm v
5. 8051 m
krodenetley
c
s
komut kümes
..............................................45
bölüm vı
6. örnek program uygulaması.....................................................................48
6.1.mikrodenetleyici kontrollü dijital termometre devre tasarımı..........................48
6.1.1.devrenin çalısma prensibi.............................................................................48
ıx
sayfa no
6.1.1.1.devrede kullanılan mikrodenetleyici.....................................................50
6.2.89c2051’e yüklenen assembler programı............................................................51
bölüm vıı
7. sonuç ve degerlend
rme.............................................................................74
kaynakça ......................................................................................................................75
özgeçm
s........................................................................................................................76

---