---

MAKİNA VE KİMYA ENDÜSTRİSİ KURUMUNUN TARİHÇESİ

Makine ve kimya endüstrisi kurumunun tarihi incelenecek olursa görülecektir ki bu kuruluş zaferler dolu tarihimizin dünyaca ün ve isim yapmış silah gücü kaynaklarımız olan ‘top’ dökümhanelerinden doğmuştur.

Bunların ilki ve en önemlisi fetihten sonra İstanbul’da Galata ile Salı pazarı arasında bugün hala Tophane olarak anılan yerde Fatih Sultan Mehmet tarafından kurulan ve 2. Beyazıt zamanında daha da geliştirilen büyük top dökümhanesidir.

Osmanlı ordusunun, donanmasının ve kalelerin ihtiyacı olan bütün topların döküldüğü bu tophane; o zamanki ismi ile Top asistanesi zamanla imparatorluğunun harp sanayi merkezi haline gelmiş ve faaliyetlerini imparatorluğun son yılarına kadar sürdürmüştür.

Tophanede dökülen toplarda kullanılacak gülleler ise, Hasköy’de Piri Paşa denilen yerde kurulan bir dökümhanede yapılırdı. Osmanlı imparatorluğu Hudutları içinde 2. Beyazıt devrine kadar orduya lüzumlu barutlar muhtelif şehirlerdeki barutçular tarafından el havanlarında imal edilir ve hükümete satılır. 2. Beyazıt devrinde İstanbul’da ilk baruthane Kağıthane’de kurulmuştur. Bunun arkasından Tophanede, Ayasofya'daki Cebahane içinde, Unkapanı’nda, Şehremini’nde, Azatlı ve Selimiye kışlası mahzenlerinde bazı baruthaneler açılmıştır.

---