---

cok hoş bir dokuman

----------
GÜÇ KATSAYISININ BİR MİKRODENETLEYİCİ KULLANARAK ÖLÇÜMÜ
İlhami ÇOLAK, Ramazan BAYINDIR
Gazi Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Elektrik Eğitimi Bölümü, 06500 Beşevler, Ankara
Özet: Alternatif akım devrelerinde kullanılan endüktif yüklerin ihtiyaç duyduğu reaktif güçlerin belirli teknikler kullanılarak
karşılanması reaktif güç kompanzasyonu (RGK) olarak adlandırılmaktadır. RGK’nun yapılabilmesi için güç katsayısının mutlaka
bilinmesi ve sürekli olarak izlenmesi gereklidir. Yapılan RGK çalışmalarında ise güvenilirliği, verimliliği ve değişik çalışma
koşullarında sistemin kararlılığını sağlayabilmek için sürekli olarak yeni kontrol teknikleri geliştirilmektedir. Günümüzde RGK
sistemleri denetleyici tabanlı olarak yapılmaktadır. Uygulamaya yönelik olan bu çalışma ile bir sistemin güç katsayısı denetleyici
tabanlı olarak ölçülmüştür. Bu amaçla öncelikle bir faza ait akım ve gerilim bilgileri analog devreler yardımı ile denetleyiciye
uygulanacak hale getirilmiştir. Daha sonra bu bilgiler PIC 16F84 denetleyicisine aktarılarak sistemin güç katsayısı
hesaplanmıştır. Gerçekleştirilen ölçme sistemi ile küçük genlikli harmonikler içeren sinyallerin güç katsayısı hatasız olarak
ölçülebilmektedir.
Anahtar kelimeler:Güç Katsayısı, PIC 16F84, Kompanzasyon.
MEASUREMENT OF POWER FACTOR USING A MICROCONTROLLER
Abstract: Compensation of reactive powers of the inductive loads used in alternating circuits can be defined as reactive power
compensation. The power factor of a system must be known and observed continuously for reactive power compensation. Many
new techniques for the power factor compensation have been studied to obtain efficient, reliable and stable system. Nowadays,
the power factor compensation systems are usually based on microprocessors. In this paper, experimental study to measure
the system power factor by microcontroller is given. First of all, the current and voltage values of the system are
measured. These measured values are then transferred to PIC 16F84 controller and the power factor of the system is
calculated. Experimental results show that, this system can measure the power factor accurately without any error
even the signals have harmonic with small amplitude.
Key words: Power Factor, PIC 16F84, Compensation.
1. Giriş
Uygulamada yükler genellikle motor türünde ve endüktif özellikte olduklarından şebekeden yararlı aktif gücün
yanında reaktif güç de çekerler. Alternatif akım motorlarında döner alanın, transformatörlerde manyetik alanın
oluşturulabilmesi için her ne kadar reaktif güç gerekli ise de, iletim ve dağıtım sistemlerinden daha fazla aktif güç
iletebilmek için reaktif gücün ihtiyaç duyulan yerde karşılanması gerekmektedir [1]. Bu nedenle, işletmelerde reaktif
güç ihtiyacı alıcılara yakın bir yerde RGK sistemleri tarafından karşılanır.
Endüstride sistemin reaktif güç ihtiyacını karşılayabilmek için, aktif gücün yanında reaktif gücün de iletilmesi
gerekmektedir [2]. Ancak elektrik enerjisi alternatörlerden yüklere iletilirken reaktif güç için böyle bir zorunluluk
yoktur. Sistem içerisinde reaktif gücün iletilmesi verimi düşürecektir. Endüstride kullanılan endüktif yüklerin
çekmiş oldukları reaktif güçler enerji nakil hattını fazladan yüklediklerinden, hattan çekilen aktif güç miktarını
artırmak için enerji nakil hattındaki iletkenin kesitini artırmak gerekir. Yüklerin ihtiyacı olan reaktif güçler, ya statik
olarak kondansatörlerle, ya da dinamik olarak senkron motorlarla kompanze edilirler. Bu nedenle reaktif gücün

---