---

TRİSTÖR VE TRİYAK HARMONİKLERİNİN 3 BOYUTLU GÖSTERİMİ VE TOPLAM HARMONİK BOZUNUMA EĞRİ
UYDURMA




Ahmet ALTINTAŞ
Dumlupınar Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Elektrik Eğitimi Bölümü, Simav/Kütahya
Geliş Tarihi : 19.11.2003
ÖZET
Tristör ve triyak gibi anahtarlama elemanlan giic elektroniğinde geniş olarak kullanılmaktadır. Bu elemanlar lineer olmayan yük karakteristiğine sahip olup etkin harmonik üretirler. Lineer olmayan bir alıcıya harmonik kompanzasyonu yapmak için, çalışma şartlarında yükün üretebileceği tüm harmonik genliklerinin ve toplam harmonik bozunum (THD-Total Harmonic Deflection) (THD) değerinin bilinmesi gereklidir. Bu da ancak harmonik analizi ile mümkündür. Harmonik analizi özel düzenekler isteyen pahalı bir işlemdir. Bu çalışmada, tristör ve triyakın çeşitli yük ve tetikleme açılarında üretmiş olduğu harmonikler 3 boyutlu uzayda ifade edilip, harmonik analiz sonuçlarının görüntülenmesine yeni bir bakış açısı getirilmiştir; her bir tetikleme açısındaki THD değerlerine eğri uydurularak polinomlar elde edilmiş, bu sayede harmonik analizi yapılmaksızın THD değerlerinin direkt olarak bulunması sağlanmıştır.
Anahtar Kelimeler : Harmonik analizi, Eğri uydurma, THD
SHOWING THE THYRISTOR AND TRIAC HARMONICS IN 3D SPACE AND
CURVE FITTING TO THD
ABSTRACT
The switching equipment, like thyristors and triacs, are widely used power electronics. Also, they have non­linear load characteristics and produce effective harmonics. In order to compensate harmonic currents of non­linear loads, THD value and the amplitude of harmonics produced from loads at the working conditions should be known. Also, this process is only possible with harmonic analysis. Harmonic analysis is expensive process because of demanding special equipment. In this study, by expressing harmonics, produced thyristor and triac with different load and firing angle, in 3D space, a new viewing point to show harmonic analysis was presented; with curve fitting to the THD values at the each firing angle, polynomials were obtained; by doing so, THD values will be directly found without harmonic analysis.
Key Words : Harmonic analysis, Curve fitting, THD

1. GİRİŞ
Elektrik sistemlerinde elektrik enerjisinin kaliteli olması istenir. Kaliteli elektrik enerjisi kısaca,süreklilik, sabit frekans ve sabit genliğe sahip sinüsoidal gerilim ile açıklanabilir. Elektrik sistemlerinde şebeke geriliminin sinüsoidadeğişimini bozarak enerjinin kalitesini düşüren enönemli etken, sistemde oluşan harmoniklerdir
(Arrilaga et al., 1985; Rashid, 2002).Lineer olmayan yükler şebekeden temel dalga frekansında aktif ve reaktif akım çekerken çeşitli frekanslarda harmonik dalgalar ı üretirler . Bu tip yüklerin üretmiş oldukları harmonik dalgalar devrelerini şebekede bulunan alıcılar üzerinden tamamlar ve başlangıçta saf sinüsoidal olan

---

---

arkadaslar 2-3 gün önce ABB firması harmoniklerle ilgili bir seminer yaptı. buluınduğunuz yerde eğer gidebiliyorsanız tavsiye ederim. ben önce sadece ürün tanıtımı yapacaklar zannettim ama ole olmadı. sadece harmonikler, olusumu ve önlemleri hakkında bilgi sahibi oldum. son kısımda tabiki ürün tanıtımıda oldu(olsun o kadar da).
iyi çalısmalar...

---

Başa dön