---

genetik algoritma yaklaşımı yüksek lisans tezi

--------------
içindekiler
sayfa
özet ............................................................................................................................i
abstract.................................................................................................................ii
teşekkür................................................................................................................iii
çizelgelerin listesi......................................................................................... iv
şekillerin listesi ...............................................................................................v
simgeler ve kısaltmalar............................................................................vii
1.giriş ........................................................................................................................1
2.problemin tanımı ............................................................................................5
2.1.işlerin geliş türlerine göre sınıflandırma ........................................................6
2.1.1.statik ortam ............................................................................................... 6
2.1.2.dinamik ortam .......................................................................................... 6
2.2.problemin gerçek uygulama şartlarıyla karşılaştırılması................................6
2.3.çizelgelemede kullanılan öncelik kuralları ve kabuller .................................8
2.4.en iyi çözüm koşulları......................................................................................8
2.5.üretim çizelgeleme ve sınıflandırılması...........................................................9
2.5.1.ihtiyaç üretimi ........................................................................................... 9
2.5.2.işlem karmaşıklığı................................................................................... 10
2.5.3.çizelgeleme kriterleri.............................................................................. 12
2.5.4.ihtiyaç tanımlama.................................................................................... 12
2.5.5.çizelgeleme ortamı ................................................................................. 12
2.5.6.performans ölçütleri................................................................................ 13
iv
2.6.problemin zorluk derecesinin belirlenmesi.................................................... 14
3.atölye çizelgeleme .................................................................................... 16
3.1.çizelgelemenin tanımı .................................................................................... 16
3.2.atölye tipi çizelgelemenin üretim işlem çizelgelemedeki yeri................... 16
3.3.kısıtlayıcı varsayımlar .................................................................................... 17
3.3.1.işlerle ilgili kısıtlayıcı varsayımlar.......................................................... 17
3.3.2.makinelerle ilgili kısıtlayıcı varsayımlar ................................................ 18
3.3.3.işler ve makinelerle ilgili kısıtlayıcı varsayımlar.................................... 19
3.4.atölye çizelgeleme değerlendirmesi .............................................................. 19
3.4.1.ortalama akış süresinin enazlanması ...................................................... 21
3.4.2.toplam çizelge süresinin ve ortalama akış süresinin azaltılması............ 21
3.4.3.en fazla gecikmenin (t ) azaltılması................................................... max 21
3.4.4.gecikme süresinin azaltılması................................................................. 21
3.5.seri iş akışlı atölye çizelgeleme problemleri................................................ 22
3.5.1.iki makineli – çok işli problem ............................................................... 22
3.5.2.üç makineli – çok işli problem ............................................................... 22
3.5.3.m makineli – n işli problem .................................................................... 23
3.6.permütasyon tipi iş sıralama .......................................................................... 23
3.7.atölye çizelgeleme problemi çözüm metodları............................................. 23
3.7.1.johnson algoritması................................................................................. 24
3.7.2.cds algoritması...................................................................................... 24
3.7.3.neh (nawaz, enscore, ham) algoritması .............................................. 24
3.7.4.tabu araştırmaları ................................................................................... 25
3.7.5.tavlama benzetimi .................................................................................. 26
v
3.7.6.karınca kolonileri iyilemesi................................................................... 27
3.7.7.yapay bağışıklık sistemleri..................................................................... 27
4.genetik algoritma ...................................................................................... 28
4.1.genetik algoritmanın özellikleri .................................................................... 29
4.2.genetik algoritmanın çalışma prensibi .......................................................... 29
4.3.temel kavramlar ............................................................................................. 33
4.3.1.gen .......................................................................................................... 34
4.3.2.kromozom .............................................................................................. 34
4.3.3.popülasyon (yığın, kütle) ....................................................................... 34
4.3.4.yeniden üretim işlemi ............................................................................. 35
4.3.5.başlangıç yığınının oluşturulması........................................................... 35
4.3.6.uygunluk değeri...................................................................................... 35
4.3.7.genetik operatörlerin uygulanacağı dizilerin seçilmesi.......................... 37
4.4.dizi gösterimi (kodlama) ............................................................................... 37
4.5.seçim mekanizmaları ...................................................................................... 38
4.5.1.orantılı seçim mekanizmaları ................................................................. 39
4.5.2.sıralı seçim mekanizmaları..................................................................... 40
4.5.3.turnuva seçim mekanizması................................................................... 40
4.5.4.denge durumu seçim mekanizması ........................................................ 41
4.6.genetik operatörler.......................................................................................... 41
4.6.1.çaprazlama operatörü ............................................................................. 41
4.6.1.1.tek noktalı çaprazlama operatörü............................................... 42
4.6.1.2.iki noktalı çaprazlama operatörü................................................. 42
4.6.1.3.pozisyona dayalı çaprazlama ...................................................... 43
vi
4.6.1.4.sıraya dayalı çaprazlama............................................................. 44
4.6.1.5.kısmi planlı çaprazlama.............................................................. 44
4.6.2.değişim (mutasyon) operatörü................................................................ 45
4.7.kısıtlı en iyileme problemlerinde ga kullanımı ........................................... 47
4.8.ga’da şema teoremi ...................................................................................... 49
4.9.basit bir ga örneği ........................................................................................ 51
5.ga’nın atölye çizelgelemeye uyarlanması................................. 55
5.1.parametre kodlama.......................................................................................... 55
5.1.1.operasyona dayalı kodlama .................................................................... 56
5.1.2.işe dayalı kodlama .................................................................................. 57
5.1.3.liste önceliğine dayalı kodlama.............................................................. 57
5.1.4.iş çifti ilişkisine göre kodlama ................................................................ 58
5.1.5.öncelik kuralına göre kodlama ............................................................... 58
5.1.6.tamamlama zamanına dayalı kodlama................................................... 58
5.1.7.makineye dayalı kodlama ....................................................................... 59
5.1.8.rastgele anahtarlı kodlama ..................................................................... 59
5.2.yazılım programının incelenmesi.................................................................... 60
5.3.tamir (düzenleme) işlevinin atölye çizelgelemedeki önemi ....................... 70
5.4.ürün adedinin atölye çizelgelemeye etkisi................................................... 72
6.sonuçlar ve değerlendirme.................................................................. 77
kaynaklar .......................................................................................................... 80
özgeçmiş ............................................................................................................... 82

---