---

önsöz

iki binli yıllara girdiğimiz şu günlerde artık insanlık kabına sığmamakta ve mevcut dünya insanlara dar gelmektedir. bilgisayarlar artık, bir iletişim aracı olarak, sanal bir dünya oluşturmuş bulunmaktadırlar. meydana gelen bu sanal ortamda cisimlerin temsili ise başlı başına bir sektör haline gelmiştir. ilk başlarda iki boyutlu olan bilgisayar görüntüleri, bir takım geometrik ve fiziksel hesaplamalarla üçüncü boyut, yani z ekseni eklenerek üçboyutlu görüntüler haline getirilmişlerdir. bu işlem yapılırken iki boyutlu bir ortam olan monitör üzerinde sanal olarak bir üçüncü eksen tanımlanmıştır.

bu tezin hazırlanmasında konular kolaydan zora doğru düzenlenerek anlaşılması kolaylaştırılmıştır. soyut olan ifadeler, konu içerisinde yer alan ilgili grafiklerle ve tezin sonunda yer alan örnek programla somutlaştırılmıştır. programın hazırlanmasında herkesçe bilinen pascal dili tercih edilmiştir.



içindekiler
önsöz.................................................................................................................... ı
teşekkür............................................................................................................. ıı
içindekiler........................................................................................................ ııı
özet....................................................................................................................... v
abstract............................................................................................................. vı
şekil listesi ...................................................................................................... vıı
bölüm-1 1
1. üçüncü boyut 1
1.0 giriş 1
bölüm-2 2
2. üç boyutlu grafikler için temel tanımlamalar 2
2.0 giriş 2
2.1 geometrik tanımlamalar 2
2.1.1 nokta tanımlaması 2
2.1.2 doğru parçası tanımlanması 3
2.1.3 yüzey tanımlanması 4
2.1.3.1 üç boyutlu yüzey tanımlaması 4
bölüm-3 7
3.geometrik dönüşüm işlemleri 7
3.0 giriş 7
3.1 temel dönüşüm ilkeleri 7
3.2 iki boyutlu dönüşüm işlemleri 8
3.2.1 konum değiştirme 8
3.2.2 iki boyutlu ölçeklendirme 9
3.2.3 iki boyutlu döndürme 9
3.2.4 herhangi bir noktanın iki boyutlu döndürülmesi 10
3.3 üç boyutlu geometri 11
3.3.1 üç boyutlu konum değiştirme işlemi 12
3.3.2 üç boyutlu ölçeklendirme işlemi 13
3.3.3 üç boyutlu döndürme işlemi 14
bölüm-4 16
4.üç boyutlu görüntü oluşturma 16
4.0 giriş 16
4.1 sanal kamera (virtual camera) 17
4.2 boyutlu kesit alma işlemi (clipping) 19
4.3 ekran üzerinde görüntü oluşturma 20
4.3.1 perspektif projeksiyon 20
4.4 görünmeyen yüzeylerin kaldırılması 21
4.5 sıralı dizilerle görünmeyen yüzeylerin kaldırılması 22
bölüm-5 23
5 program hazırlama 23
5.1 giriş 23
5.2 program ve fonksiyon gruplarının açıklamaları 23
5.2.1 değişken tanımlamaları 23
5.2.2 dönüşüm prosedürleri 24
sonuç 26
kaynaklar 27
ek-1 28
1.1 program kodu 28
1.2 mekik.3d dosyasının içeriği 39
1.3 programın ekran çıktısı 43
özgeçmiş 50

---